فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٩١ - ١ اختلاف در معنى شفاعت

بر سر زبان ها افتاد، اما پس از او، شخصيت برجسته اى پديد نيامد.

آرى مكتب اعتزال، پس از انقراضِ شخصيت هاى آنان، در مذهب «زيدى» محفوظ ماند و زيدى هاى يمن و غيره، اصول اعتزال را پذيرفتند، جز مسأله نصّ بر ولايت على كه بر خلاف معتزله، به آن معتقد بودند.

پس از زيدى ها اصول اعتزال را تا حدى «ماتريدى»هاى مشرق زمين، پذيرفتند زيرا مكتب ماتريدى، از اهل حديث، دورتر و به اهل تعقل نزديك تر است، ولى در عين حال، ماتريدى و اشعرى، هر دو پيرو مذهب اهل سنّت و به يك معنا در مقابل اهل حديث مى باشند.

برخى از اصول معتزله خصوصاً مسأله امتناع رؤية الله در آخرت در مكتب اباضيه نيز محفوظ مانده است. [١] اينك نقاط اختلاف اماميه را با معتزله به صورت فشرده بيان مى كنيم و نقد و بررسى آن ها را به فرصت ديگرى واگذار مى كنيم:

١. اختلاف در معنى شفاعت

علماى اسلام، اتفاق نظر دارند كه شفاعت، يكى از معارف اسلامى است و معنى شفاعت اين است كه در سايه پذيرفته شدن شفاعت شفيع، گنه كار، از مجازات رهايى مى يابد. و از اين جهت، شفاعت، فقط در مورد مرتكبان گناه كبيره است كه در كتاب و سنّت براى آنها مجازات معين شده است، در اين مورد اماميه با اشاعره وحدت نظر دارند، در حالى كه معتزله معتقدند: شفاعت درباره