فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٥٧٩ - شيعه در عراق

گروهى از شيعيان در مكه و مدينه، و حضر موت و نجران، و در منطقه شرقيه در احسا و قطيف و دمام زندگى مى كنند و اما در عراق اكثريت جمعيت آنجا را شيعيان تشكيل مى دهند، هر چند در طول زمان، زير سلطه حكومت هاى جائر بودند و حقوق حقه آنان پايمال مى شد.

شيعه در عراق

در دوران حكومت امويان سران حكومت كوشش كردند كه عراق را از وجود شيعيان خالى سازند و در اين راه از ترور، و به دار آويختن و تخريب خانه ها و غارت اموال كمك گرفتند اما «از قضا سركنگبين صفرا فزود»، عراق به صورت مركز تشيع و ملجا و مأواى شيعيان درآمد.

شهادت حسين بن على(عليهما السلام) و وجود قبور گروهى از امامان در اين سرزمين سبب شد كه هر سال جمعيت عظيمى از شيعيان، به اين نقطه سرازير شده و عزادارى نمايند و در سايه اين قبور متبرك، حوزه هاى علميه و مدارس دينى تأسيس گرديد، تا آنجا كه بغداد، و كوفه و نجف، شاهد حضور انبوه شيعيان گشت.

گذشته از اين، وجود دول و امراى شيعه در عراق مايه گسترش تشيع شد مانند: دولت آل بويه، و امارت بنى مزيد در حله، و بنى حمدان در موصل، سپس تشيع خدابنده و فرزند او ابى سعيد، همگى در انتشار تشيع مؤثر بود و بغداد به صورت پايتخت اين مذهب درآمد.

خلفاى عباسى هر چند رابطه خوبى با امامان شيعه نداشتند و بسيارى از امامان به وسيله خلفا مسموم و شهيد شدند، اما در طول زمان، گروهى از شيعيان