فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٢٠ - ٥ تشيع زاييده جنگ صفين

صورت مى گيرد و پيامبر در آخرين روزهاى عمر خود خليفه خويش را معين مى كند، و در حالى بنا بر مكتب دوم، گزينش مردم كافى است و تأييد الهى لازم نيست.

ولى در كيفيت گزينش مردم در مكتب تسنن نظر واحدى در كار نيست، بلكه آرا و افكار مختلفى دارند كه رويدادهاى مربوط به خلافت پس از رحلت پيامبر را الگوى اعتقادى خود قرار داده اند، و به جاى اين كه خلافت پيشينيان را با ملاكهاى شرعى بسنجند، كارهاى آنان را ميزان حق و باطل دانسته و از آن ضابطه انتزاع كرده اند، اينك كلمات آنها:

ماوردى مى گويد: گزينش امام به دو صورت انجام مى گيرد:

١. گزينش اهل حلّ و عقد

٢. با انتصاب امام پيشين.[١]

عضدى مى گويد: تعيين امام به سه صورت انجام مى گيرد:

١. با تعيين رسول خدا٢. با تعيين امام پيشين

٣. با بيعت اهل حلّ و عقد[٢]

متكلمان سنّى در شمار اشخاصى كه مى توانند امام را برگزينند اختلاف شگفت آورى دارند:

١. كمترين تعدادى كه مى توانند امام را انتخاب كنند، پنج نفر هستند، زيرا