فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٦٠٣ - دانشگاه حلّه

نجف اشرف پناه ببرد و در جوار قبر سرور مؤمنان دانشگاه ديگرى را تأسيس كند. خوشبختانه اين دانشگاه نخست به صورت نهال بود، ولى با گذر زمان، درخت تنومندى گشت و بار بسيارى داد.

البته پيش از هجرت شيخ طوسى، نوعى نشاط علمى در نجف برقرار بود، اما نه در حد شأن نجف.

نجاشى در ترجمه حسين بن احمد بن مغيره مى گويد: او كتابى به نام «عمل السلطان» دارد و در سال ٤٠٠ در نجف اشرف، به من اجازه روايت آن را داد.[١] در هر حال، دانشگاه نجف اشرف كه به وسيله شيخ طوسى بنيانگذارى شد، در اين ده قرن مركز علم و دانش شيعه و محل پرورش مجتهدان، محدثان، مفسّران، فلاسفه و حكما و ادباى فراوانى بود. علاقه مندان براى آگاهى از سير علم در اين دانشگاه در طول ده قرن به كتاب «ماضى النجف وحاضرها» مراجعه كنند. مؤلف اين كتاب شيخ جعفر آل محبوبه توانسته است سيماى مناسبى از اين دانشگاه ترسيم كند.

دانشگاه حلّه

در اعصارى كه نجف مركز علم و دانش بود و به سان ستاره درخشان در آسمان علم و ادب مى درخشيد، شهر حلّه نيز داراى دانشگاه ديگرى براى شيعه بود و توانست در درون خود فقيهان عظيمى را كه چشم روزگار، نظير آنها را كمتر ديده بپروراند. اينك برخى را نام مى بريم: