فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٥٦٩ - ١٠ صدرالمتألهين (٩٧١ ـ ١٠٥٠)
١٠. صدرالمتألهين، شاگرد دو شخصيت برجسته پيشين (٩٧١ـ ١٠٥٠)
خوشبختانه اخيراًنويسنده توانايى به نام شيخ عبدالله نعمه، كتابى پيرامون «فلاسفة الشيعة» نوشته و تا حدى توانسته است قسمت اعظم از فلاسفه شيعه را در اين كتاب معرفى كند. و از سوى ديگر علاقه به علوم عقلى پيوسته در ميان علماى شيعه ادامه داشته و تا قرن چهاردهم و حتى آغاز قرن پانزدهم نيز ادامه دارد و در اين چهار قرن اخير، آثار برجسته اى درباره علوم عقلى، تأليف و منتشر شده است. با توجه به آنچه كه گفتيم روشن مى شود كه گفتار خاورشناس معروف آدام متز درباره شيعه بسيار بى پايه و جاهلانه است. او مى گويد: شيعه در عقيده و مذهب، وارث معتزله است و براى شيعه در قرن چهارم مذهب كلامى خاصى نبوده است.[١]
اخيراً در مؤسسه امام صادق(عليه السلام) مجموعه اى در پنج جلد به نام «موسوعة الكتب الكلامية» نتشر شده و مجموع اسماء آثار كلامى گردآورى شده است كه شماره كتاب هاى كلامى شيعه حدود سيزده هزار عنوان مى باشد. البته اين آمار تا نهايت سال ١٣٧٨ مى باشد.
شيعه، از نخستين روز، پيرو اميرمؤمنان و فرزندان معصوم آنها(عليهم السلام)بوده است. و اصول مسائل كلامى را از وى آموخته اند و اگر هم معتزله در اين مورد تا حدودى با شيعه هماهنگ بوده اند، يعنى مكتب خود را به امام على(عليه السلام) نسبت مى دهند، گواه بر فرع بودن شيعه بر معتزله نيست. اصولاً در همان چهار قرن نخست، شيعيان كتابهايى فراوان بر ضد معتزله نوشته اند و شما مى توانيد با
[١] الحضارة الاسلامية فى القرن الرابع الهجرى، ج١، ص ١٠٦، چاپ سوم، تعريب محمد عبدالهادى.