مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ١٣٦ - حدیث لیأتینّ علی الناس زمانٌ لا یسلم لذی دینٍ دینُه

السُّحتُ فیه [فیه السُّحتُ] بالهَدیَّةِ، و القَتلُ بالمَوعِظةِ: یُقتَلُ البَریءُ لِتُوعَظَ به العامَّةُ.“[١]»[٢]

[حدیث: لیأتینّ علی الناس زمانٌ لا یسلم لذی دینٍ دینُه]

در بحرالمعارف، صفحه ٨٢، و در حاشیه منظومه سبزواری این روایت را مشاهده نموده‌ام:

«عن ابن مسعود، عن النبیّ صلّی الله علیه و آله [قال]: ”لَیَأتِیَنّ علی النّاسِ زَمانٌ لا یَسلَمُ لِذی دِینٍ دِینُه إلّا مَن نَفَرَ [یَفِرُّ] مِن شاهِقٍ إلی شاهِقٍ و مِن جُحْرٍ إلی جُحْرٍ کالثَّعلبِ بِأشبالِه.“ قالوا: مَتَی ذلک الزّمانُ؟ قالَ: ”إذا لَم تُنَلِ المَعیشَةُ إلّا بمَعاصِی اللهِ تعالی، فعند ذلک حَلَّتِ العُزوبَةُ.“ قالوا: یا رَسولَ اللهِ، أمَا أمَرتَنا بالتَّزویجِ؟ قال: ”بلی، ولکن إذا کان ذلک الزّمانُ فهَلاکُ الرّجلِ علَی یَدَی أبَوَیهِ؛ فإن لَم یکُن له أبَوانِ فعلی یَدَی زَوجَتِه و وَلَدِه؛ فإن لَم تَکُن له زَوجَةٌ و لا وَلَدٌ فعَلی یَدَی قَرابَتِه و جِیرانِه.“ قالوا: و کیف ذلک یا رَسولَ اللهِ؟ قال: ”یُعَیِّرونه بِضیقِ المَعیشَةِ، و یُکَلِّفونه ما لا یُطیقُ حتّی یُورِدُونه مَوارِدَ الهَلَکَة.“[٣]»

(انتهی الحدیثُ المُبَارک الّذی یَلوح منه آثارُ الصّدق).[٤]

* * *

در عوارف المعارف در هامش صفحه ١٢٨ از جلد ٤ احیاء العلوم وارد است از عبدالله بن مسعود قال:

[١]ـ جامع السعادات، ج ٢، ص ١٧٨.

[٢]ـ جنگ ٣، ص ١٢.

[٣]ـ بحرالمعارف، ص ٨٢؛ مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج ‌١١، ص ٣٨٧.

[٤]ـ جنگ ٣، ص ١١٧.