مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٨٦ - محلّ اقامت و موطن افرادی که به طَبَرْسیّ معروف شدهاند

در أعیان الشّیعة، طبع دوّم، جلد ٩، صفحۀ ٦٥ گوید:

«الطبرسیّ، نسبة إلی طبرستان (بفتح أولّه و کسر ثانیه). و آستان: النّاحیة، أی: بلاد الطّبر. و الطّبر (بالفارسیة): ما یقطع به الحطب و نحوه، لکثرة ذلک عندهم. و الأکثر أنیقال فی النّسبة إلی طبرستان: طبریٌّ، و فی النّسبة إلی طبریّة فلسطین: طبرانی، علی غیر القیاس للفرق بینهما؛ کما قالوا: صنعانی و بهرانی و بحرانی، فی النّسبة إلی صنعاء و بهراء و البحرین. و ما یقال: ”أنّه لم یسمع فی النّسبة إلی طبرستان، طبریّ“ غیر صحیح؛ بل هو الأکثر. و لو قیل: ”انّه لمیسمع فی النّسبة إلیها طبرسیّ؛ لکان وجهًا؛ لما فی الرّیاض عن صاحب تاریخ قم، المعاصر لابن‌العمید: من أنّ طَبرِس ناحیة معروفة حوالی قم، مشتملة علی قرًی و مزارعَ کثیرة،‌ و أنّ هذا الطبرسیّ و سائر العلماء المعروفین بالطبرسیّ منسوبون إلیها ـالخ.»[١]

و علّت زیادی طبر در مازندران این است که به‌واسطۀ انبوه درختان، عبور جیش و سپاه ممکن نبود، و مجبور بودند درختان را با طبر بیندازند.

[محلّ اقامت و موطن افرادی که به طَبَرْسیّ معروف شده‌اند]

و امّا بحث در محلّ اقامت و موطن افرادی که به طَبَرْسیّ معروف شده‌اند، پس می‌گوییم:

١. طَبَرْسیّ، أبومنصور أحمد بن علیّ بن أبی‌طالب طَبَرْسیّ، صاحب کتاب احتجاج: از اهل ساری[٢] که یکی از شهرهای مازندران است، بوده است؛ چنان‌که

[١]. أعیان الشیعة، ج ٣، ص ٢٩.

[٢]. در لغت‌نامۀ دهخدا، مجلّد ط، ص ١٣٩، در آخر ستون اوّل گوید:

«مؤلّف روضات الجنّات آرد (ص ١٨): ”أبومنصور أحمد بن علی بن أبی‌طالب الطبرسی، از مردم طبرستان، به فتح طا و با و راء و اسکان سین، چنانچه حازمی بر آن رفته و عامّه نیز همین عقیده را دارند؛ یا به فتح دو حرف نخستین با سکون سین. صاحب ترجمۀ اهل ساری که یکی از شهرستان‌های مازندران است بوده، چنان‌که شاگرد مشهور او محمّد بن علیّ بن شهر آشوب السّروی المازندرانی ـرحمةاللهـ نیز منسوب به ساری می‌باشد ـ الخ.“ *