مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٥٨ - إبراهیم نَخَعی

ـانتهی کلام أبی‌الحسین النّجاشیّ فی فهرست أسماء مصنّفی الشّیعة.[١]

قال ابن‌حَجَر فی التّقریب بعد ذکره: ”متروکٌ من السّابعة، مات سنة ١٨٤ (مائة و أربع و ثمانین) و قیل:٩١ (واحد و تسعین).“[٢]»[٣]

إبراهیم نَخَعی

حضرت آیةالله حاج سیّد موسی شبیری زنجانی ـدامت برکاتهـ فرمودند:

ابن‌سعد در طبقات در ترجمۀ ابراهیم نخعی آورده است که او گفته است: ”ما أنا بِسَبَئیٍّ و لا مُرْجئٍ.“ و چون وفات ابراهیم در ٩٦ هجری بوده است و ابن‌سعد نیز از طبری مقدّم بوده است، معلوم می‌شود که: قول به عبدالله بن سبأ قبل از طبری بوده است، و ابراهیم که در ٩٦ رحلت نموده است، خود را از آن دسته نفی نموده است.

فرمودند:

چون این اشکال به علاّمه حاج سیّد مرتضی عسکری وارد شد که قائل‌اند بر آنکه قبل از طبری کسی نامی از عبدالله بن سبأ نمی‌دانسته است، در برخی از نوشتجات بعدی پاسخ داده بر اینکه: ”مرادِ ابراهیم نخعی این بوده است که من از اهل سَبَأ نیستم ـچون مردمان یمن را سَبَئی می‌گفته‌اندـ؛ نه آنکه مراد انتساب به ابن‌سبأ بوده باشد.“

و در این پاسخ اشکال است که: اوّلاً چرا خود را از یمنی‌ها نفی نموده است، و ثانیاً به چه قرینه‌ای سَبَئی را منتسب به عبدالله بن سبأ ندانیم؟

اقول: در طبقات، طبع دار صادر بیروت، جلد ٦، صفحه ٢٧٥، روایت را بدین‌گونه آورده است:

... عن أبی‌المنجاب البصریّ، أنَّ رجلًا کان یأتی إبراهیم النّخعیّ فیتعلّم منه،

[١]. رجال نجاشی، ص ١٠.

[٢]. تقریب التّهذیب، ج ١، ص ٦٥.

[٣]. جنگ ٢٤، ص ٣٢٢.