مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤١٦ - راجع به صحّت انتساب کتاب سرّالعالَمین به غزالی

[کتاب تذکرۀ می‌خانه]

تذکرۀ می‌خانه از ملاّ عبدالنبیّ فخرالزّمانی قزوینی است که در ١٠٢٨ هجری رحلت کرده است، و تذکرۀ‌ او را آقای احمد گلچین معانی، تصحیح و طبع نموده و ملحقاتی را به آن افزوده است.[١]

[راجع به صحّت انتساب کتاب سرّالعالَمین به غزالی]

در مقدّمۀ طبع نجفِ کتاب سرّالعالمین، طباطبائی حسینی، آمده است که:

«و ممّن نَسبَ کتابَ سرّ العالمین للغزالی: القاضی نور‌الله التُستریّ فی مجالس المؤمنین، و الشّیخ علیّ بن عبدالعالی الکَرکیّ ـفیما نقل عنهـ، و المولا محسن الفیض الکاشی صاحب الوافی، و الطّریحی فی مجمع البحرین.»

راجع به صحّت انتساب کتاب سرّ العالمین به غزالی در تعلیقۀ صفحۀ ٦٥ از کتاب الإمام زین‌العابدین، تألیف سیّد عبدالرزّاق مقرّم گوید:

«نصّ علی نِسبة کتاب سرّ العالمین إلی الغزالی: الذّهبی فی میزان الاعتدال، مجلّد١، صفحة ٢٣٢؛ و ابن‌حجر فی لسان المیزان، مجلّد٢، صفحة٢١٥؛ و سبط ابن‌الجوزی فی تذکرة الخواصّ، صفحة ٣٦؛ و جرجی زیدان فی آداب اللّغة العربیّة، مجلّد٣، صفحة ٩٨.»

و در المَحَجّة البیضاء، جلد ١، صفحۀ ١، تصریح کرده است که: غزالی در حین تصنیف إحیاء العلوم سنّی بوده، و بعداً در آخر عمر شیعه شده و کتاب سرّالعالمین را تصنیف کرده است.

و جلال همایی از صفحۀ ٢٧٢ تا ٢٧٤ از غزالی‌نامه شواهدی بر عدم صحّت انتساب کتاب به غزالی ذکر کرده است و گوید: «من تردید ندارم.»

[١]. جنگ ١٠، ص ٤٧.