مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤٥ - توضیحی پیرامون بعضی کتب رجالی

مولانا آقا میرزا محمّد استرآبادی است، و مرحوم علاّمه وحید بهبهانی (ره) بر آن حاشیه‌ای نوشته‌اند.

کتاب منتهی المقال فی أحوال الرّجال، همان کتاب رجال بوعلی است که بوعلی محمّد بن اسماعیل، آن را تألیف نموده؛ بدین کیفیّت که در اوّل، نظریّۀ کتاب منهج المقال را ذکر می‌کند و سپس حاشیۀ وحید را بیان می‌کند و بعد از آن اگر فوائدی در نظر دارد، ذکر می‌کند؛ و البته این رجال نسبت به رجال کبیر میرزا محمّد خیلی مختصرتر است، ولی در این کتاب، مجاهیل را ذکر نکرده است.

کتاب توضیح المقال فی علم الرّجال، تألیف ملاّ علی رازی است که در مشترکات و بسیاری از فوائد دیگر تحریر شده است.

و کتاب تنقیح المقال کتاب جامعی است که مرحوم حاج شیخ عبدالله مامقانی تألیف نموده است.

مرحوم بوعلی محمّدبن اسماعیل، صاحب منتهی المقال ـعلی ما ذکره فی الذّریعةـ در سنۀ ١١٥٩ متولّد شده و در سنۀ ١٢١٥ و یا ١٢١٦ وفات کرده است.

و کتاب روضات الجنّات فی أحوال العلماء و السّادات، تألیف آقا سیّد محمّدباقر خوانساری است که در ١٢٢٦ متولّد و در ١٣١٣ وفات کرده است؛ علی ما ذکره فی الذّریعة.

مرحوم شیخ حرّ عاملی در أمل الآمل (صفحه ٣٧٠ از جلد ٢) در فائدۀ دهمی که ذکر کرده، فرموده است:

«إعلم أنّ هذا الکتاب یلیق أن یکون متمّمًا للکتاب الکبیر فی الرّجال لمیرزا محمّدبن علیّ الأسترآبادیّ المشتمل علی ما فی الخلاصة للعلّامة و الفهرست و الرّجال للشّیخ و الفهرست للنجاشی و کتاب الکشّیّ و ابن‌داود و غیرهم، و قد اشتمل علی أکثر من سبعة آلاف إسمٍ و أکثر من ستّة آلاف و ستّ‌مائة کتابٍ و رسالة.»