مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤٤٣ - راجع به اسیدها و بازها

زیر قرمز به هر مادّه‌ای برخورد کند گرما پدید می‌آورد؛ مقداری از گرمای نور خورشید از اشعۀ مرئی آن است، ولی بیشتر این گرما از اشعۀ زیر قرمز است. پزشکان در پاره‌ای درمان‌ها این اشعه را برای تولید گرما به کار می‌برند.

اشعۀ فوق بنفش: نور خورشید از رنگ‌های رنگین‌کمان ساخته شده است: بنفش، نیلی، آبی، سبز، زرد، نارنجی، قرمز. این رنگ‌ها به شکل امواج از خورشید می‌آیند، این امواج همه یک طول موج ندارند؛ از رنگ‌های رنگین‌کمان، امواج نور بنفش کوتاه‌ترین و امواج نور قرمز بلندترین آنها است. خورشید امواجی کوتاه‌تر از امواج بنفش نیز می‌فرستد که آنها را نمی‌بینیم، آنها را اشعۀ فوق بنفش می‌نامند.

چون مردم مدّتی در آفتاب بمانند رنگ سوخته‌ای پیدا می‌کنند که بر اثر اشعۀ فوق بنفش است. هوا قسمت عمدۀ اشعۀ فوق بنفش را از زمین دور می‌کند، و خوب است که چنین می‌کند. اشعۀ فوق بنفش اگر به مقدار زیاد باشد خطرناک است؛ ولی بعضی از این اشعه‌ها برای ما مفیدند، ما را در برابر پاره‌ای از بیماری‌ها ایمن نگاه می‌دارند. در اتاق و داخل ساختمان هیچ اشعۀ فوق بنفشی به ما نمی‌رسد، معمولاً شیشۀ پنجره آنها را کاملاً می‌گیرد.»

راجع به اسیدها و بازها

در فرهنگ‌نامه، جلد ٢، صفحه ١٧٢ و ١٧٣ آورده است که:

«اسیدها و بازها: مزۀ ترشِ لیموترش به علّت اسیدی است که در آن وجود دارد، عدّۀ اسیدها فراوان است و همۀ آنها ترش‌مزه‌اند؛ سرکه یک اسید است، توت سرخ و سیب و آلبالو و گیلاس هم اسید دارند، بسیاری از میوه‌های دیگر نیز چنین هستند، شیر ترشیده نیز به علّت اسیدی که در آن تشکیل شده ترش‌مزه است، در معده نیز اسید ضعیفی هست که به گوارش غذا کمک می‌کند.

اسیدهای موجود در غذاهایی که می‌خوریم همه اسیدهای ضعیف هستند، ترشی آنها غذاها را خوش‌مزه می‌سازد؛ امّا اسیدها ممکن است بسیار قوی باشند،