مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤٩٢ - رَفعُ اشتباه من

«محمّدبن یحیی عن محمّدبن أحمد عن هارونبن مسلم عن علیّبن حسان عن الرّضا علیهالسّلام قال: ”سُئل أبی عن إتیان قبر الحسین علیهالسّلام فقال: صلّوا فی المساجد حوله و یجزی فی المواضع کلّها أن تقول: السّلام علی أولیاءالله [و أصفیائه، السلام علی أمناء الله]و أحبّائه.“» ـإلی آخر زیارتی که روایت شده است.[١]

اقول: این روایت در اصل این‌طور بوده است: «علیّ بن حسّان عن الرّضا علیهالسّلام، قال: سئل عن إتیان قبر أبی‌الحسن علیهالسّلام» و بعداً در نسخ این‌طور که فعلاً نوشته شده تصحیف شده است، به چند دلیل:

اوّل: آنکه کلینی ـ رحمه ‌الله ـ این روایت را در باب القول عند قبر أبی‌الحسن موسی و أبی‌جعفر الثانی ذکر کرده است، پس راجع به زیارت حضرت أبی‌الحسن موسیبن جعفر است ـ که حضرت رضا علیهالسّلام دستور می‌دهند ـ نه راجع به زیارت حضرت سیّدالشّهدا،‌ و الاّ باید در باب زیارت آن حضرت ذکر شود.

دوّم: آنکه مرحوم شیخ طوسی و محمّدبن یعقوب کلینی و محمّدبن علیّ بن بابویه قمّی، چنانچه صاحب وسائل از آنها حکایت می‌کند ـ و ما عین عبارت او را ذکر خواهیم نمود ـ این‌طور روایت کرده‌اند.

سوّم: آنکه مضمون این زیارت‌نامه مناسبت با زیارت حضرت موسیبن جعفر دارد نه حضرت سیّدالشّهدا ‌علیهمالسّلام؛ چه در تمام زیارات حضرت أباعبد‌الله الحسین ذکری از قتل و شهادت و مشابه آن می‌شود، ولی در این زیارت هیچ ذکری نیست.

و آنچه دربارۀ علّت این تصحیف به نظر می‌رسد آنکه ناسخ در هنگام کتابت لفظ أبی را از جملۀ سئل عن اتیان قبر أبی‌الحسن علیهالسّلام فراموش کرده است، و

[١]. الکافی، ج ٤، ص ٥٧٨.