آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٧٩ - باب چهل و هفت مايه تن آدمى و اجزائش، تشريح اندام و منافع آنها، تاثير آنها در احوال نفس

باب چهل و هفت مايه تن آدمى و اجزائش، تشريح اندام و منافع آنها، تاثير آنها در احوال نفس‌

١- در علل (ج ١ ص ١٠٤- ١٠٨): بسندى از وهب بن منبه كه در تورات وصف آغاز آفرينش آدم را چنين يافته، خدا تبارك و تعالى فرموده: من آدم را آفريدم، تنش را از چهار چيز درهم نمودم، آن را ارثى فرزندانش ساختم كه بدان نشو و نما كنند تا روز رستاخيز، چون آفريدمش تنش را از تر و خشك و گرمى و سردى درهم نمودم. چونش از خاك و آب ساختم و درش نفس و روح نهادم، خشكى هر تن از خاك است و ترى آن از آب و گرمى از نفس و سردى از روح.

و پس از اين آفرينش نخست در تن چهار نوع آفريدم كه بفرمان من مايه و پايه آن باشند و تن بى‌آنها نباشد و آنها بى‌هم نباشند، چون مرّه سياه، مرّه زرد خون و بلغم، و اين آفريده‌ها را درهم جا دادم، جاى خشكى مره سياه است جاى ترى در مرّه زرد، جاى گرمى خونست و جاى سردى بلغم، در هر تنى اعتدال اين چهار نوع را مايه و پايه ساختم و هر كدام را چهار درجه است نه بيش و نه كم كه صحت و اعتدالش با آنها كامل شود، و اگر يكى از آنها يكدرجه بر ديگران بچربد