جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٨٥ - غزل ٣٠٩ صبا به مقدم گل راح روح بخشد باز

خلاصه آنكه: اى سالكين! واى عشّاق جمال يار! از دورى دلدار مناليد؛ زيرا اين عالَم را با اضداد، غم و شادى، خار و گل و بلندى و پستى قرين نموده‌اند؛ اگر دو روزى فراق دارد، وصال هم دارد؛ اگر غم دارد، شادى هم دارد و هكذا؛ كه:

٢٢٦٠

«ألدُّنْيا مَليئَةٌ بِالمَصآئِبِ، طارِقَةُ الفَجآئِعِ والنَّوآئِبِ.»

[٢]: (دنيا، آكنده از مصائب و بلايا، و پيوسته با پيشامدهاى ناگوار و گرفتاريهايش به انسان رو مى آورد.- نيز:

٢٢٦١

«إنَّ لِلدُّنْيا مَعَ كُلِّ شَرْبَةٍ شَرَقاً، وَمَع كُلِّ أكْلَةٍ غُصَصاً ...»

[٣]: (بدرستى كه براى دنيا با هر جرعه اى و لقمه اى گلوگيرى است ...).

عاشق بايد در ناراحتى از فراق، صبر را پيشه خود سازد، تا كاميابى از وصال دوست نصيبش گردد؛ كه:

٢٢٦٢

«ألصَّبْرُ كَفيلٌ بِالظَّفَرِ.»

[٤]: (بردبارى، كفيل و ضامن كاميابى است.- همچنين:

٢٢٦٣

«حُسْنُ الصَّبْرِ طَليعَةُ النَّصْرِ.»

[٥]: (بردبارى نيكو، اوّل پيروزى است.- يا:

٢٢٦٤

«عِنْدَ تَضايُقِ حِلَقِ البَلآءِ، يَكُونُ الرَّخآءُ.»

[٦]: (هنگام فشردگى حلقه‌هاى بلا و گرفتارى، آسايش فرا مى رسد.)؛ لذا مى گويد:

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٥٤، ص ٢٠٤.

[٢] - غرر و درر موضوعى، باب الدّنيا، ص ١٠٦.

[٣] - غرر و درر موضوعى، باب الدّنيا، ص ١٠٩.

[٤] - غرر و درر موضوعى، باب الصّبر، ص ١٩٠.

[٥] - غرر و درر موضوعى، باب الصّبر، ص ١٩٢.

[٦] - غرر و درر موضوعى، باب الفرج، ص ٣٠٣.