جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٣٩ - غزل ٣٣٠ باغبان گر پنج روزى صحبت گل بايدش

تقدير الهى مى آورد.- همچنين:

٢٤٠١

«لا تَجْعَلَنَّ لِنَفْسِكَ تَوَكُّلًا إلّاعَلَى اللَّهِ، وَلا يَكُنْ لَكَ رَجآءٌ إلّا اللَّهُ.»

[١]: (هرگز توكّل و تكيه‌ات را جز بر خدا قرار مده، و اميدى جز به خدا نداشته باش.)

كنايه از اينكه: اى خواجه! اگر انس و قرب و ديدار دوست را مى طلبى، بايد با تمام مشكلاتى كه از ناحيه جلال محبوب به تو مى رسد صابر باشى. چشم مست و جذبات جمالى او، با ناز قرين است. چنانچه جمال دل آراى او را مى طلبى، بايد جور و تحمّل ناملايمات كثرات عالم طبع را هم بكشى، و نيازها بدهى (با گذشت از خواسته‌هاى عالم عنصرى) تا از مشاهده تجلّياتش با مظاهر بهره‌مند گردى، زيرا در كنار مظاهرش نمى توان جستجو نمود؛ كه: «أَلا! إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ مُحِيطٌ»[٢]: (آگاه باش! كه او بر هر چيزى احاطه دارد.- نيز: «وَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ، وَ كانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ مُحِيطاً.»[٣]: (و آنچه در آسمانها و زمين است از آن خداست، و او به هر چيزى احاطه دارد.) در جايى مى گويد:

[١] - غرر و درر موضوعى، باب التوكّل، ص ٤١٩.

[٢] - فصّلت: ٥٤.

[٣] - نساء: ١٢٦.