قانون مدنى و فتاواى امام خمينى(با تحقيق جديد) - كيائى، عبد الله - الصفحة ٥٥٢ - فصل دوم در بيع شرط

خريدار آن را قطع ننمايد، فروشنده حق قطع آن را دارد و احتياط (مستحب) آن است كه (چيدن فروشنده) در صورت امكان، بعد از اذن گرفتن از حاكم شرع باشد، و فروشنده حق دارد آن را به حال خود رها كند و اجرت زمينش را در مدتى كه در آن باقى مانده و ارش نقص زمين را- در صورتى كه نقصى باشد- مطالبه نمايد. و اگر آن را باقى گذاشت تا خوشه آورد، آيا ملك خريدار مى‌باشد يا فروشنده يا هر دو شريك مى‌باشند؟ چند وجه است و احتياط (واجب) آن است كه مصالحه نمايند. و همانطور كه بيع كشت به عنوان قصيل جايز است، بيع آن از ريشه هم جايز مى‌باشد- نه به عنوان قصيل بودن و به شرطى كه آن را قطع نمايد- پس زراعت ملك خريدار مى‌شود كه اگر بخواهد آن را مى‌چيند و اگر بخواهد آن را رها مى‌كند تا خوشه بياورد. ج ١ ص ٦٢٣- ٦٢٤

(٢١٦- ٣٤٢- ٣٣٧)

مسأله ١٢- فروختن خوشه قبل از نمودار شدنش و بسته شدن دانه‌اش جايز نيست و بعد از بسته شدن آن جايز است، چه دانه‌اش آشكار باشد مانند جو، يا پوشيده باشد مانند گندم، چه تنها باشد يا با ريشه‌اش، سرپا باشد يا درو شده. و بنابر احتياط (واجب) فروختن آن به دانه‌اى كه از جنس خودش است به اينكه خوشه‌هاى گندم به گندم و خوشه‌هاى جو به جو فروخته شود جايز نيست. و اين معامله به نام «محاقله» ناميده مى‌شود و در اينكه بيع محاقله شامل فروختن خوشه گندم به جو و خوشه جو به گندم شود اشكال است، ليكن احتياط ترك نشود، خصوصاً در مورد (فروش) خوشه جو به گندم. و اقوى آن است كه اين حكم در غير گندم و جو مانند برنج و ذرّت و غير اين‌ها جارى نيست، اگرچه احتياط (مستحب) جريان حكم (در اينها) است. البته اقوى آن است كه بيع هر كدام از آن‌ها به مقدارى كه از آن حاصل مى‌شود، جايز نيست. ج ١ ص ٦٢٤

(٢١٦- ٣٤٢)

مسأله ١٣- فروش سبزيجاتى مانند خيار و بادنجان و خربزه و مانند اين‌ها قبل از ظهورشان جايز نيست؛ و فروش يك برداشت يا چند برداشت معلوم آن‌ها بعد از بسته شدن و ظهور آن‌ها جايز است. و مرجع در يك برداشت، عرف كشاورزها و عادت‌