قانون مدنى و فتاواى امام خمينى(با تحقيق جديد) - كيائى، عبد الله - الصفحة ١٠٩ - مبحث دوم در وقف

س ٦٧- مسجدى كوچك و خراب و كهنه در محلّ ما وجود دارد كه براى مردم محلّ بسيار كوچك و غير قابل استفاده است، زمين اطراف اين مسجد قبرستان است، آيا جايز است از هواى زمين قبرستان براى اضافه و توسعه مسجد استفاده شود به طورى كه از دفن اموات ممانعت نشود، يعنى قسمت فوقانى، مسجد (در ارتفاع دو متر) و قسمت تحتانى قبرستان باشد منتظر جواب از محضر آن امام بزرگوار هستيم!

ج- اگر موجب نبش قبر يا هتك قبور مسلمين يا تصرّف قبرستان نباشد، اشكال ندارد ولى مقدارى كه از هوائى قبرستان گرفته مى‌شود، حكم مسجد پيدا نمى‌كند.

ج ٢ ف ص ٣٦١- ٣٦٢

(٣٨)

س ٦٨- گورستان متروكه‌اى كه وقفيّت آن محرز نمى‌باشد در مركز شهرستانى وجود دارد كه در يك چهارم آن آثار قبور به طور مشخص نمايان بوده و آخرين جنازه‌اى كه در آنجا دفن شده متجاوز از هفده سال مى‌باشد. اين مكان جهت احداث مصلاى نماز جمعه- بدون نبش قبر و پى كنى بلكه تنها با خاكريزى بر روى قبور به طريقى كه ديگر آثار قبور مشاهده نشود- محل مناسبى مى‌باشد. خواهشمند است نظر شرعى را در اين مورد اعلام فرمائيد.

ج- در فرض مرقوم اشكال ندارد. ج ٢ ف ص ٣٦٢

س ٦٩- در رژيم طاغوت در قبرستانى حمّامى ساخته شده و حالا مى‌خواهيم آن حمّام را راه بيندازيم، غسل كردن و نماز خواندن در آن حمّام چه حكمى دارد؟

ج- اگر وقف بودن قبرستان محرز نباشد تصرّفات ذكر شده مانع ندارد و اعمال عبادى در آنجا صحيح است. ج ٢ ف ص ٣٦٢

س ٧٠- در روستايى كه كنارش قبرستان مسلمان‌ها مى‌باشد و هنوز ميّت دفن مى‌كنند از وسط اين قبرستان جادّه‌اى كشيده شده است كه مردم عبور كنند و نيز مزار مطهّر شهداى اين روستا كنار جاده مزبور قرار دارد و نيز كسانى كه در قسمت شرقى اين مزار زندگى مى‌كنند راه عبور ايشان از روى همين قبرها مى‌باشد آيا مى‌شود جادّه مزبور را از طرف شرقى اين قبرستان كه هنوز قبرهاى آن معلوم است عبور داد يا خير؟