قانون مدنى و فتاواى امام خمينى(با تحقيق جديد) - كيائى، عبد الله - الصفحة ٤٣٤ - مبحث چهارم در استيفاء

ج- اگر به مغازه‌دار دستور فروش داده شد و شرط مجّانى بودن كار وى نشده مى‌تواند اجرت المثل را مطالبه نمايد. ج ٢ ف ص ٢١٣

س ٤٦- كارهاى غير مستقلى را كه اولاد در خانه و براى امرار معاش انجام مى‌دهد (چه در زمان بلوغ يا غير بلوغ) حقّ ادّعاى اجرت از پدر دارد يا نه؟

ج- اگر به دستور پدر نيست يا به قصد مجّان انجام مى‌دهند استحقاق اجرت ندارند. ج ٢ ف ص ٢١٣

س ٥٦- مالكى زمينى را به مساحت يك هكتار به دست شش نفر داده كه جو و گندم بكارند بعد مالك به اين شش نفر گفته شما اين زمين را به صورت باغ درآوريد و درخت‌كارى كنيد چون جو و گندم منفعت زيادى نمى‌دهد لذا مالك، زمين را كنده و اين شش نفر زمين را هموار كردند و درخت كاشتند و قرار بود مالك به اين شش نفر مزد كارگرى دهد ولى مزد هم نداد و اين شش نفر مدت بيست سال باغ و درخت‌كارى را حفاظت و نگهدارى مى‌كردند تا درخت‌ها همه بزرگ شدند و ميوه مى‌دادند و مدت بيست سال مزد نگرفتند چون كشاورز بودند، بعد از بيست سال، مالك اين زمين را از دست اين شش نفر گرفت و داد به يك نفر ديگر حالا حدود هشت سال است كه در دست آن فرد مى‌باشد، اكنون آن شش نفر ادعاى باغ و ريشه درخت را مى‌كنند كه هزار درخت و مجموعاً يك هكتار زمين است لطفاً بفرماييد كه به اين شش نفر حق ريشه درخت مى‌رسد يا خير؟

ج- درخت‌ها اگر براى مالك و از نهال او كاشته شد ملك مالك است و ديگران كه به امر مالك كار كردند اگر به قصد گرفتن مزد كار كردند حق مطالبه اجرت المثل دارند[١]. ج ٢ ف ص ٢١٧- ٢١٨

(٣٩)

س ٨٢- زيد با واسطه شخص ثالث جنسى را از عمرو خريده يعنى اين شخص ثالث براى زيد اين جنس را معرفى كرده و بين خريدار و فروشنده زحمتى كشيده، اما زيد به عمرو گفته كه شما نبايد به واسطه، چيزى از اين معامله بدهيد، بعد از اين قرار

[١]. و همچنين در صورت عدم قصد تبرّع و مجّانيت.