در آن زمين براى خود احداث ساختمان مسكونى نمود و براى احشام خود طويله احداث نمود و جنب طويله مقدارى از آن زمين را براى اياب و ذهاب احشام خود گذاشته بود بعد به اهل محل خود گفته بود من مى‌خواهم با خرج خود براى ثواب، حمام عمومى در اين زمين احداث كنم و شما هم به قدر مقدور و استطاعت خود كار كنيد اهل محل هم قبول كردند چون حمام در زمين راه روى احشام و زمين خود او و جنب طويله بود و او كاه و علف را از پشت بام حمام به پشت بام انبار كاه مى‌برد و بعد از فوت آن شخص فرزندش نيز تقريباً مدت چهل سال كاه و علف را از پشت بام حمام مى‌برد فعلا عده‌اى از اهل محل اعتراض مى‌كنند كه شما حق نداريد كاه و علف را از پشت بام حمام ببريد. فرزندش مى‌گويد من و پدرم تقريباً هشتاد سال است كه كاه و علف را از پشت بام حمام مى‌بريم و از قديم تاكنون كسى از محل اعتراض نكرده و خود تصرف در اياب و ذهاب براى بردن كاه و علف دليل بر حق عبور هم مى‌باشد. و اگر شما بردن كاه و علف از پشت بام حمام را باعث خرابى حمام مى‌دانيد خودم عهده‌دار مى‌شوم و تعهد مى‌كنم كه هرگاه چنانچه در اثر بردن كاه و علف خرابى و يا خسارتى بر حمام واقع شود از عهده برآيم اما آن عدّه از مردم معترض قبول نمى‌كنند؛ آيا شخص مزبور حق بردن كاه و علف را دارد يا خير؟

ج- با فرض اينكه در اين مدت براى بردن كاه و علف از پشت بام استفاده مى‌كرده و كسى مانع نشده فعلا كسى حق منع ندارد. ج ٢ ف ص ٥٩٢

(٣٥)

س ٥٤- در روستايى قناتى وجود دارد كه اين قنات مال يك عده از مردم اين روستا مى‌باشد. در نزديك اين قنات چراگاهى است براى گوسفندان، و چون گوسفندان از اين قنات بايد استفاده كنند از رفت و آمد اين حيوانات، قنات خسارت مى‌بيند. و مالكين اين قنات (كه آب آن مال آن‌ها است) روى اين آب را پوشانده‌اند كه خسارت به آن‌ها نخورد، آيا اين مسأله از نظر شرعى درست است يا نه؟

ج- اگر از سابق الايام رسم بر اين بود كه گوسفندان از آب قنات استفاده مى‌كردند نمى‌توانند با پوشاندن روى قنات گوسفندان را از آن آب منع كنند ولى اگر از جهت‌