دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٠٨ - انتظار فرج امام عصر(عليه السلام)

است و به انجام گرفتن كارى، اميد دارد.[١]

حالت انتظار فرج در معناى عامّ خود، اميد به آينده بهتر و گشايش و رهايى از سختى است. نارضايتى از وضع موجود و اميد به آينده روشن‌تر، درون‌مايه اصلى «انتظار فرج» است. پايدارى شخص منتظر در وضعيت موجود و صبر بر سختى‌ها نيز لازمه اميد به فردايى بهتر است.

گاه از حالت انتظار فرج، با عنوان «توقّع فرج» ياد شده است كه همان درون‌مايه و لوازم انتظار را در خود دارد.[٢]

دو. حالت اميد به آينده و چشم به راه آينده‌اى بهتر بودن، از آموزه‌هاى اصيل قرآنى و حديثى است. آيه‌اى همچون‌ «فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً» به اين معنا اشاره دارد و صبر و پايدارى در وضعيت موجود را براى رسيدن به آينده‌اى بهتر، توصيه مى‌كند.

از منظر آموزه‌هاى دينى، حالت انتظار فرج و گذر از وضعيت نابه‌سامان و اميد به آينده بهتر، هميشه و براى همه افراد، مطلوب و شايسته است.

همان گونه كه در بخش پيشين اشاره شد، اميد به گشايش فردى و عمومى با ظهور ولىّ عصر عليه السلام، بالاترين و والاترين حالت انتظار و مصداق تامّ احاديثِ توصيه به انتظار است.

سه. احاديثى كه در فضيلت انتظار و منتظران وارد شده‌اند، جايگاهى بسيار والا

[١]. ر. ك: لغت‌نامه دهخدا: ج ٢ ص ٢٩٦٢، فرهنگ سخن.

[٢]. اين احتمال نيز قابل توجه است كه: انتظار از باب افتعال است و يكى از كاربردهاى اين باب« تلاش براى تحصيل شى‌ء» است مثلًا اكتساب مترادف كسب نيست بلكه كسى است كه با كوشش و زحمت حاصل گردد. از اين نظر انتظار نيز در معناى لغوى خود« چشم داشت همراه با تلاش» است نه صرفاً چشم داشت بدون مسئوليت و تلاش توقع نيز از باب تفعّل است و سپس از معانى اين باب نيز« تلاش براى تحصيل شى‌ء» است و توقع فرج نيز به معناى تلاش براى وقوع و تحقق گشايش است. با اين توضيح، روايت« ليعدّنّ احدكم لخروج القائم و لو سهماً»[ ارجاع شود به روايت‌] نيز به انتظار مسئولانه اشارت دارد.