دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٨٤ - ١ توقيع على بن محمد سمرى
بررسى مىكنيم.
١. توقيع على بن محمّد سمرى
مهمترين، معتبرترين و مشهورترين حديثى كه براى نفى ديدار با امام عصر عليه السلام در غيبت كبرا به آن تمسّك شده، نامه ولىّ عصر عليه السلام به نايب چهارم خويش، على بن محمّد سمرى، است كه شيخ طوسى رحمه الله، آن را از ابو محمّد حسن بن احمد مكتب نقل كرده است و متن آن، چنين است:
«بِسمِ اللَّهِ الرَّحمنِ الرَّحِيمِ. يَا عَلىَّ بنَ مُحَمَّدٍ السَّمُرِىَّ! أَعظَمَ اللَّهُ أَجرَ إِخوَانِكَ فيكَ فَإِنَّكَ مَيِّتٌ ما بَيْنَكَ وَ بَينَ سِتَّه أَيّامٍ فَاجمِعْ أَمرَكَ وَ لا تُوصِ إِلَي أَحَدٍ فَيَقُومَ مَقَامَكَ بَعْدَ وَفَاتِكَ فَقَدْ وَقَعَتِ الْغَيْبَه الثَّانِيَه (التَّامَّه)[١] فَلَا ظُهُورَ إِلَّا بَعْدَ إِذْنِ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ ذَلِكَ بَعْدَ طُولِ الْأَمَدِ وَ قَسْوَه الْقُلُوبِ وَ امْتِلَاءِ الْأَرْضِ جَوْراً وَ سَيَأْتِي شِيعَتِي مَنْ يَدَّعِي الْمُشَاهَدَه أَلَا فَمَنِ ادَّعَي الْمُشَاهَدَه قَبْلَ خُرُوجِ السُّفْيَانِيِّ وَ الصَّيْحَه فَهُوَ كَاذِبٌ مُفْتَرٍ وَ لَاحَوْلَ وَ لَاقُوَّه إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ.[٢]
به نام خداوند بخشنده بخشايشگر. اى على بن سَمُرى! خداوند، پاداش برادرانت را در باره تو بزرگ نمايد! تو در فاصله شش روز از دنيا مىروى. پس كارهاى خود را انجام بده و به هيچ كس وصيّت نكن كه پس از تو جانشينت باشد؛ زيرا غيبت دوم (تام) واقع شد و ظهورى نخواهد بود، مگر پس از اذن خداوند و اين اجازه، پس از مدّتى طولانى است كه دلها سخت شوند و زمين از ستم پر گردد. و به زودى، كسى به سراغ شيعيان من خواهد آمد كه ادّعاى مشاهده مىكند. آگاه باشيد! هر كس قبل از خروج سفيانى و صيحه آسمانى، ادّعاى مشاهده كند، دروغگو و افترا زننده است. و توان و نيرويى نيست، مگر از سوى خداوند بلندمرتبه بزرگ.
[١]. در نسخه معتمد واژه« تامّه» نيامده است ولى در برخى نسخههاى كتاب كمال الدين و منابع ديگر اين كلمهآمده است.
[٢]. ر. ك: ج ٣ ص ٣٩٨ ح ٦٥٧، الغيبة، طوسى: ص ٣٩٥ ح ٣٦٥.