دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٤٢ - ٤/ ١٦ سيد محمد فشاركى

٤/ ١٦: سيّد محمّد فشاركى‌[١]

٨٨٨. آية اللَّه حاج شيخ مرتضى حائرى از حاج آقا حسن فريد اراكى‌[٢] نقل كرده‌اند: زمانى كه حاج شيخ‌[٣] در اراك بودند، مرد فاضلى‌[٤] از عراق (شايد به عزم زيارت مشهد مقدّس) به اراك آمد كه از شاگردان مرحوم آقاى سيّد محمّد فشاركى و على الظاهر از شاگردان مرحوم آقاى ميرزا محمّدتقى شيرازى بود و با آقاى حاج مصطفى اراكى (پدر حاج آقا حسن فريد اراكى)- كه ايشان هم از علماى درجه اوّل شيعه محسوب مى‌شد- سابقه دوستى داشتند. ايشان گفته بودند: آقاى سيّد محمّد فشاركى در باره مسئله‌اى زياد فكر مى‌نمايند و با مثل آقا ميرزا محمّدتقى- كه اهل دقّت نظر بوده است- هم بحث مى‌نمايند؛ امّا مشكلش حل نمى‌شود. در بيابانى در اطراف سامرّا درون حفره‌اى كه به واسطه سيل ايجاد شده، مى‌نشيند كه كسى از دور ايشان را نبيند و مزاحمت ننمايد و مشغول تفكّر در آن مسئله مى‌شود. يكباره مى‌بيند كه مردى با ظاهرى عربى در جلو ايستاده و به ايشان مى‌فرمايد: «در باره چه چيزى فكر مى‌كنى؟».

[١]. سيّد محمّد بن قاسم فشاركى اصفهانى: او كه سال ١٢٥٣ ق( ١٢١٧ ش) در فشارك اصفهان به دنيا آمد، از بزرگ‌ترين شاگردان و از خواصّ ميرزاى شيرازى و استاد حاج شيخ عبد الكريم حائرى است. وى در سال ١٢٩١ ق، به همراه آية اللَّه شيرازى به سامرّا رفت و پس از رحلت استاد، با تدريس خود، حوزه سامرّا را آباد نگه داشت. وى در سال ١٣١٦ ق( ١٢٧٧ ش) وفات يافت و در يكى از حجرات صحن مقدّس علوى مدفون گرديد.

[٢]. چند سال آخر عمر در قم بودند و درس خارج فقه و اصول داشتند( پانوشت منبع).

[٣]. منظور، حاج شيخ عبد الكريم حائرى است.

[٤]. در ص ٩٣ كتاب آمده است: اين مرد فاضل، بنا بر آنچه در حافظه حقير هست، ولى يقين ندارم، آقاى حاج شيخ محمّدرضا قدريجانى بوده است. آقاى شيخ ابو القاسم وافى، از فضلاى حوزه علميّه قم، نقل كردند كه: آقاى فريد فرمودند كه همان آقاى شيخ محمّدرضا بوده است.