دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٥ - ٢/ ٤ ابو سعيد
پس دست از من برداريد.
حاكم در پى مردى به نام حسين بن اشكيب[١] فرستاد و او را احضار كرد و گفت:
با اين مرد هندى، مناظره كن. حسين به حاكم گفت: حاكم به سلامت باد! در اين مجلس، فقيهان و دانشمندان حضور دارند و آنان در مناظره با او از دانش و بينش بيشترى برخوردارند. حاكم گفت: به تو مىگويم با او مناظره كن. با وى خلوت كن و ملاطفت در پيش گير. من با حسين بن اشكيب به گفتگو پرداختم و او به من گفت:
اين كسى كه تو در جستجويش هستى، همان پيامبرى است كه اينها گفتهاند؛ امّا در باب جانشين او مطلب چنان نيست كه گفتهاند. اين پيامبر، محمّد بن عبد اللَّه بن عبد المطّلب و جانشينش، على بن ابىطالب بن عبد المطّلب است. او شوهر فاطمه، دختر محمّد و پدر حسن و حسين نوههاى محمّد است.
گفتم: اللَّه اكبر! اين همان كسى است كه در جستجويش بودم. نزد داوود بن عبّاس برگشتم و به او گفتم: اى امير! آنچه را مىجستم، يافتم. من گواهى مىدهم كه معبودى جز خدا نيست و محمّد، فرستاده خداست. پس امير، مرا بسيار نواخت و صله و پاداشم داد و به حسين گفت: هواى او را داشته باش. من با حسين رفتم و با او انس و رفاقت پيدا كردم و آنچه را بِدان نياز داشتم، مانند نماز و روزه و ديگر فرايض، به من آموخت.
به او گفتم: ما در كتابهاى خود مىخوانيم كه محمّد، خاتم پيامبران است و
[١]. حسين بن اشكيب، نجاشى شرح حالش را آورده و او را از اساتيد عياشى بر شمرده و گفته است:« كشّى دررجال ابومحمّد مىگويد: حسين بن اشكيب مَروَزى، ساكن سمرقند و كش، عالم و متكلّم و داراى تأليفاتى است». شيخ طوسى او را از اصحاب ابومحمّد عسكرى عليه السلام شمرده و اوصاف يادشده در رجال النجاشى را در باره او آورده و همچنين وى را در شمار كسانى كه از هيچ يك از امامان عليهم السلام روايت نكردهاند، ذكر كرده و گفته است:« او شخصى فاضل، بزرگوار، متكلّم، فقيه، مناظرهگر، صاحب تصنيفات، خوشگفتار و نيكانديش بود»( ر. ك: رجال النجاشى: ج ١ ص ١٤٦ ش ٨٧، رجال الطوسى: ص ٣٨٦ ش ٥٦٧٩ و ص ٣٩٨ ش ٥٨٣٦ و ص ٤٢٠ ش ٦٠٧٢، خلاصة الأقوال: ص ٤٩ ش ٨).