اوّل: نقل كرد از جناب مستطاب، مجلسى زمان و متتبّع در اخبار و رجال، آقاى آقا سيّد حسن صدر كاظمينى،[١] ابن عم و أخ الزوج مرحوم آية اللَّه آقاى صدر،[٢] كه ايشان فرموده‌اند: من در زمانى كه در سرّ من رأى (سامرّا) مشغول تحصيل در خدمت مرحوم حجّة الإسلام ميرزاى شيرازى- أعلى اللَّه مقامه- بودم، اوقاتى كه مرحوم خلدمكان، وحيد عصره، آقاى حاج ملّا على، نجل نبيل مرحوم حاج ميرزا خليل طهرانى‌[٣]، مشرّف به زيارت حضرت عسكريّين- عليهما الصلاة و السلام- مى‌شد، در منزل من ورود مى‌فرمود.

تا آن كه به رسم هميشه، يك وقتى وارد شد در منزل من، از نجف اشرف.

هنگامى كه شب شد و موقع تهجّد رسيد، يك وقت بيدار شدم ديدم مرا صدا مى‌كند كه: برخيز، نماز شب بخوان! من بر سبيل شوخى گفتم: سر شب مطالعه كرده‌ام كه اهمّ از نماز شب است. حالا بايد استراحت كنم. گفت: به اين نيّت برخيز و مشغول نماز شب شو كه در فرداى قيامت كه جمعيت نماز شب‌خوان‌ها در عقب سر جدّت امير المؤمنين عليه السلام روانه شدند و ايشان پيشرو آنها گرديد كه قائد الغرّ المحجّلين است، تو در عدد آن جمعيت، يك نفر افزوده نمايى.

پس برخاستيم و وضو گرفتيم. سپس فرمود: خوب است در سرداب مطهّر مشرّف شويم و در آن جا به تهجّد مشغول شويم. گفتم: بسيار خوب. جناب حاجى‌

[١]. صاحب كتاب تأسيس الشيعة الكرام لفنون الإسلام( ر. ك: ص ٢٤٥ پانوشت ح ٨٧٩).

[٢]. سيّد اسماعيل بن محمّد بن صدر الدين بن صالح موسوى عاملى اصفهانى كاظمى، مشهور به سيّد اسماعيل صدر: او در سال ١٢٥٨ ق در اصفهان زاده شد و تحصيلات خود را در قم و نجف ادامه داد و با هجرت ميرزاى شيرازى به سامرّا، در ركاب ميرزا به سامرّا رفت و در كلاس درس او شركت كرد. وى در سال ١٣٣٨، ١٣٣٧ يا ١٣٣٩ ق در كاظمين در گذشت و در رواق شريف به خاك سپرده شد( أعيان الشيعة: ج ٣ ص ٤٠٣ ش ١١٧٧).

[٣]. حاج ملّا على بن ميرزا خليل طبيب تهرانى( ١٢٢٦- ١٢٩٠ يا ١٢٩٦ ق): او مردى فقيه، رجالى‌اى پراطّلاع‌به اخبار بود و از عالمان زاهد و متهجّد به شمار مى‌رفت. در دوران او، شخصى همانند او در زهد ديده نشده است. طبيب تهرانى، آثار و تأليفاتى دارد. وى ساكن نجف بود و همان جا از دنيا رفت( أعيان الشيعة: ج ٨ ص ٢٤٠، خاتمة مستدرك الوسائل: ج ٢ ص ١٣٧ ش ٤، الذريعة: ج ١١ ص ٢٢ ش ١٢٦).