دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٩٦ - آسيبها و پيامدها

اين نيز تفاوتى ديگر است. گفتنى است برخى عالمان نخستين نيز همين تفاوت‌ها را برشمرده‌اند.[١]

نكته‌

منكران رؤيت، معدودى از عالمان را موافق با خود قلمداد كرده و عبارت‌هايى از ايشان نقل كرده‌اند كه دلالتى بر ردّ رؤيت ندارند. تفصيل اين سخنان و نفى استدلال منكران، در جاى خود آمده است.[٢] ما تنها سخن شيخ طوسى را نقل مى‌كنيم كه با داشتن لقب «شيخ الطائفه» و «لسان القدما»، به روشنى، نظر مشهور عالمان شيعه را ارائه مى‌دهد:

إنّا أوّلًا لانقطع على استتاره عن جميع أوليائه، بل يجوز (أن يظهر) لأكثرهم و لا يعلم كلّ إنسان إلّاحال نفسه.[٣]

اوّلًا ما بر پوشيده بودن امام از همه دوستانشان يقين نداريم؛ بلكه امكان دارد بر بسيارى از آنها ظاهر شود و هر انسانى، تنها حال خويش را مى‌داند.

آسيب‌ها و پيامدها

در ابتداى تحليل گفتيم كه يكى از انگيزه‌هاى انكار رؤيت، پيشگيرى از پيامدهاى ناخواسته‌اى است كه براى جامعه شيعه پديدار شده است، مانند زمينه‌سازى براى ادّعاهاى دروغين و ارتباطات غير واقعى، رواج خرافات و دور كردن و راندن انديشمندان از عقايد ناب و اصيل شيعى.

پاسخ، اين است كه: هر چند در درازناى تاريخ، بسيارى از انديشه‌هاى درست، مورد سوء استفاده شيّادان و دنياپرستانى قرار گرفته‌اند كه از راه دين نان مى‌خورند

[١]. ر. ك: الغيبة، نعمانى: ص ١٦١ و ١٧٣، الغيبة، طوسى: ص ٦١.

[٢]. ديدار در عصر غيبت: ص ٢٤٩- ٢٦٦. مؤلّف محترم كتاب در اين بخش نيز نقدهايى جدّى وارد نموده وادّعاى همراهىِ اين دسته عالمان را با منكران، مردود دانسته است.

[٣]. الغيبة، طوسى: ص ٩٩.