در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٣٢٤ - رابطه فطرى انسان با خدا

عده‌اى نيز بر اساس فرضيه‌هاى علمى جديد گفته‌اند كه منظور، جريان‌هاى مختلف آب‌هاى گرم و سردى است كه در اقيانوس‌هاى جهان در جريان است. آب‌هاى گرم از مناطق استوايى به سمت مناطق قطبى حركت مى‌كنند و آب‌هاى سرد مناطق قطبى را به سمت مناطق استوايى منتقل مى‌كنند. يكى از اين جريانها كه مانند رودى عظيم در وسط اقيانوسها در حركت است، به جريان «گلف استريم» موسوم است. آب‌هاى اين رود عظيم دريايى كه به سمت قطب شمال در حركت است حدود ١٥ درجه گرمتر از آب‌هاى مجاور است و با آب‌هاى مجاور مخلوط نميشود.

اينها اقوالى است كه مفسران مطرح كرده‌اند، اما نميتوان به قطع و يقين آن را به خداوند نسبت داد. بهويژه اگر بگوييم، منظور خداوند از بحرين (دو دريا) در هر سه آيه يك چيز است، ديگر احتمال‌هاى دوم و سوم مورد قبول نيست، زيرا آب‌هاى دو دريا يا دو قسمت يك اقيانوس، هر دو شور و تلخ هستند؛ در حاليكه يكى از آنها بايد شيرين و ديگرى شور باشد. از نظر علمى نيز ثابت نشده است كه در وسط اقيانوسها، آب‌هاى شيرين جريان دارند.

قول چهارمى نيز در الميزان‌[١] و فى ظلال القرآن‌[٢]، مطرح شده است كه بنده آن را ترجيح ميدهم. شرايط زيستى زمين بهگونه‌اى است كه بايد هم آب شيرين و هم آب شور وجود داشته باشد. اگر همه آب‌هاى‌

[١]. طباطبائى، الميزان، ج ١٩، ص ١٠٠.

[٢]. سيد قطب، فى ظلال القرآن، جزء ٢٧، ص ١١٩.