در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٢٢٨ - توبه و شرايط آن

خداوند مى‌فرمايد: يا أَيهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَة نَّصُوحًا.[١]

توبه يك انقلاب قلبى و روحى در انسان است، نه صرفاً شركت در يك مراسم دعا و مداحى و گريه كردن در اثر تحريك احساسات. البته ما با هرگونه مراسمى مخالف نيستيم؛ گاه ممكن است يك مراسم دعايى زمينه انقلاب روحى را در فرد ايجاد كند، اما آنچه بايد دانسته شود اين است كه اين‌گونه مراسم يك امر است و حقيقت توبه امرى جدا از آن مى‌باشد.

مرحوم آقاى طباطبايى مى‌فرمايد:[٢]

«يك توبه انسان، دو توبه خداوند را به همراه دارد. در مرحله اول وقتى خداوند عنايت فرمايد و توفيق دهد، بنده خدا خود به خود از گناه خود منصرف مى‌شود. اين انصراف از گناه و به سوى توبه آمدن، خود يك حسنه است كه غير از لطف خدا امكان‌پذير نيست. پس از آن است كه انسان توبه مى‌كند و انقلاب روحى در وى پديد مى‌آيد، كه متعاقب آن خداوند هم از عذاب و عقاب او بازمى‌گردد. بنابراين يك توبه انسان، دو توبه خداوند- قبل و بعد از توبه شما- را به همراه دارد».

پذيرش توبه‌

سؤالى كه مطرح مى‌شود اين است كه آيا مى‌توان ملتزم شد كه بنده‌اى توبه كند و خدا توبه‌اش را نپذيرد؟ پاسخ اين است كه اگر توبه انسان، توبه‌اى واقعى باشد، حتماً مورد پذيرش خداوند قرار مى‌گيرد؛

[١]. سوره تحريم، آيه ٨.

[٢]. طباطبايى، الميزان، ج ١، ص ١٣٣.