دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٣٦٢ - افلاك كلى و جزئى

بود كه نگاشته ايم . كنوس به استتار متحيره در تحت خورشيد كه به اصطلاح فن احتراق كوكب گويند نيز تفسير شده است , چنانكه حكيم سبزوارى در غرر , و استاد علامه شعرانى در نثر طوبى و جز آن قدس سرهما بدين وجه رفته اند . و اقوال ديگر در تفسير كريمه مذكور گفته اند كه با رجوع بكتب تفسير دانسته ميشود .

حكيم سبزوارى در دنباله و تتمه ابيات ياد شده غرر فرائد در ابتداى اين درس , در مقدار حركت اولى و مطالب ديگر گويد :

يقطع حيث لفظ واحد قيلا *** من سطح ثان هغ قصو ميلا

والثانى كرسى و عرش اطلس *** فى السبع خنس جوار كنس

در بيت نخستين گويد : به مقدار زمان گفتن لفظ( واحد) بدون تنوين , حركت معدل در سطح منطقة البروج بمسافت پنجهزار و يكصد و نود و شش ميل شرعى كه يكهزار و هفتصد و سى و دو فرسخ است خواهد بود . و اين مطلب را از قبسات مير نقل كرده است .

سخن حاجى بدان ماند كه شاعرى در وصف معراج گفته است( : چو گفتى رفت و آمد , رفت و آمد) . آرى شيخ رئيس در آخر رساله معراج , در مراجعت حضرت رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم از زبان آنجناب مطابق حديث گويد : و آنگه گفت ( : چون اين همه بكردم بخانه باز آمدم از دورى سفر هنوز جامه خواب گرم بود) . ( ص ٣٧ ط ١ , ايران )

وسع كرسيه السموات والارض

و در مصراع اول بيت دوم , فلك اطلس را عرش دانسته است , و فلك هشتم را كرسى . و در شرح آن گفته است : الفلك الاطلس و فلك الثوابت مسميان فى لسان الشرع بالعرش و الكرسى ( ص ٢٦٤ ط الناصرى ) . و پيش از وى شيخ بهائى نيز در ابتداى تشريح الافلاك گفته است : و هذان الاطلس و فلك الثوابت هما العرش و الكرسى بلسان الشرع .

عرش و كرسى واقعى هر يك مرتبه اى از مراتب وجود صمدى اند . مقام عرش ,