دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ١٣٩ - تحصيل عرض بلد

الميل الاعظم عن اعظم الارتفاعات يحصل تمام عرض البلد الاضعفه حتى يحتاج الى تنصيفه , الا ان يقدر لفظ الاخير و يقال فى اخير الوجهين , و فيه تعسف]( .

در عبارت مذكور بقاعده ادبى , حرف ان مشبهه بالفعل بى اسم مانده است , و شايد( لانه) بوده است تا ضميرشان اسم ان باشد و تحريف بدان روى آورده باشد . ملا مظفر جنابذى از علماى رياضى عصر صفوى است , و بخصوص عالم هيوى ماهر و متبحر , و مصنف رسائل گرانقدر , و صاحب تعليقات بسيار مفيد بر كتب فن است . آنجناب را رساله اى در قبله است كه حقير آن را يكدوره بدست خود استنساخ , و سپس تصحيح و يكدوره تحشيه كرده است كه در اين كتاب( دروس علم هيئت) نوبت نقل مطالب سودمند رساله قبله مظفر , و تعليقات و حواشى ما بر آن خواهد آمد .

چند رساله در قبله اهميت بسزا دارند : يكى رساله به نام( : ازاحة العله فى معرفة القبلة) تاليف شاذان بن جبرئيل قمى است كه همه آن در صلوه بحار الانوار درج شده است ( ص ١٥٣ ١٥٧ج ١٨ ط ١ ) , و ديگر رساله بنام قبلة الافاق رضى الدين محمد قزوينى معروف به رضى قزوينى است , و ديگر رساله قبله به نام( تحفه الاجله فى معرفة القبلة) تاليف علامه حيدرقلى بن نور محمد خان معروف به سردار كابلى كه از مفاخر عصر ما بوده است . تحفة الاجله بعربى و فارسى هر دو به قلم آنجناب اند و مطبوع اند . اين كمترين يكدوره تحفه را تحشيه كرده است و در حقيقت كتاب( دروس معرفة الوقت و القبلة) را در شرح بر آن نوشته است : و مطالب اين رسائل و رسائل ديگر در قبله , در اين كتاب ما( دروس علم هيئت ) عنوان مى شود .

ديگر از تاليفات ملا مظفر كتابى به نام( تنبيهات المنجمين) در احكام نجومى است كه در موضوع خود بسيار گرانقدر است , و مثل صاحب زيج بهادرى در تعداد كتب معتبر احكام نجوم آنرا بر شمرده است و چنين گفته است :

([ و كتب چند معتمد عليه را ماخذ آن گردانيديم كما فصلت : صد كلمه بطليموس , كتاب الاثمار و الاشجار , كفايه التعليم , روضة المنجمين , تنبيهات المنجمين