دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٢٦٩ - اعدل بقاع

درس ٥٤ : اعدل بقاع

در درس قبل به يك طريق از طرق تحصيل سمت قبله آشنا شده ايم كه در صورت حفظ مبانى آن , خط سمت قبله واقعى به طور صحيح و دقيق بدست مى آيد . تبصره آخر درس اشارت است بدانچه كه در درس نهم گذشت كه ميل كلى رو به انتقاص است و مقدار انتقاص در هر سال شمسى به تقريب نصف ثانيه فلكى است و به تحقيق ٤٦٨ درصد ثانيه . بنابر اين روزى بيايد كه ميل كلى به قدر عرض مكه مكرمه گردد و لاجرم مدار راس السرطان از سمت راس مكه گذرد و شمس در دوره خود يكبار به سمت راس مكه خواهد رسيد و آن روزى است كه شمس در اول سرطان بوده باشد . و همچنين بر اثر انتقاص ميلى كلى كه از عرض مكه نيز كمتر گردد , روزهايى الى ما شاء الله بياد كه شمس در دوره هاى خود هيچگاه به سمت راس مكه نرسد , و هر روز هنگام موافات مركز جرم شمس به دائره نصف نهار مكه در جانب جنوب مكه واقع شود .

از تبصره ديگرى كه درباره آفاق واقع در سطح دائره نصف نهار مكه تقديم داشته ايم , توهم نشود كه حكم آن در آفاق متفق با مكه در عرض و جهت نيز در دو روز ياد شده ٧ خرداد و ٢٣ تير جارى است تا آنگاه به وزان آن گفته شود : اگر آفاق در عرض و جهت با مكه مساوى باشند كسانى كه در غرب مكه اند از هنگام طلوع شمس تا رسيدن آن به سمت راس مكه بلكه تا به سمت راس بلد چون مواجه شمس بوده باشند بسمت قبله اند و قبله شان نقطه مشرق آنان خواهد بود , و كسانى كه در شرق مكه اند از هنگام زوال شمس از سمت راس آنان تا به رسيدن آن