دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٣٧٦ - اختلاف منظر و انكسار نور

همواره بافق نزديكتر باشد از آن خطى كه از مركز زمين يعنى ا رفته باشد , چنانكه اين خط كه از مركز زمين رفته باشد همواره بسمت راس نزديكتر بود از آن خط كه از موضع بصر ناظر رفته باشد .

و ديگر اين كه در درس ٢٩ دانسته شده است كه وزان دائره وسط السماء رويت يعنى دائره عرض اقليم رؤيت با دائره منطقة البروج , وزان دائره نصف النهار با دائره معدل النهار است كه بدين سبب آنرا دائره عرض منطقة البروجى گفته ايم , و نيز در درس ٥٦ در نسب دوائر عظام با يكديگر در نسبت چهل و پنجم دانسته ايم كه نسبت دائره وسط السماء رؤيت با دائره ارتفاع عموم و خصوص من وجه است و زمان انطباق ايشان وقتى است كه مركز كوكب يا نقطه مفروض كه گرفتن ارتفاع او مطلوبست بر دائره وسط السماء برؤيت واقع شود . پس هر گاه دائره ارتفاع دائره وسط السماء برؤيت شده است اعنى اين دو دائره باهم منطبق و متحد شده اند مو ضع هر دو نقطه يكى طرف خط شعاع رؤيت ا ح و ديگر خط شعاع رؤيت ب ح از منطقة البروج يكى خواهد بود , و تفاوتى بحسب اختلاف موضع حقيق كوكب و موضع مرئى آن صورت نمى يابد يعنى اختلاف بحسب طول فقط منتفى بود .

مثلا در شكل ٤٣ ( ش ٤٣ ) دائره د و افق بود بر قطب ب كه هم ب سمت الراس است و هم موضع ناظر بر سطح ارض بحسب تسطيح . ول ه ر