لاجرم از سطح منطقة البروج نيز مايل نمى باشد , و بعبارة اخرى منطقة البروج و ممثل و خارج مركز شمس هر سه در يك سطح اند لذا هيچگاه شمس را عرض نبود چنانكه در دو درس پنجم و دوازدهم گفته آمد . و بهمين سبب منطقة البروج بدائره شمسيه ناميده ميشود , خواه آن را بر سطح معدل النهار فرض كنيم , و خواه همان منطقه فلك هشتم بدانيم . مثلا قاضى زاده رومى در اول باب سوم شرح چغمينى ( شرح ملخص در هيئت تاليف محمود بن محمد چغمينى ) گويد :

و اما منطقة البروج فانها فى الحقيقة دائرة حادثة فى سطح الفلك الاعلى من توهم سطح الدائره التى ترسمها مركز الشمس بحركة خارجها قاطعا للعالم , و لذلك قد تعرف ( اى دائره منطقة البروج ) بمدار الشمس , و تسمى الدائره الشمسية ايضا . و قد تطلق ( اى منطقة البروج ) على منطقة الثامن لكونها فى سطحها و اعتبار البروج اولا على فلكها ( اى لكون منطقة الثامن فى سطح منطقة البروج . و اعتبار البروج اولا على فلك البروج .

و اين سخن فاضل قاضى زاده بدين وجه است كه در مقام محاسبات هندسى , قسى دوائر عظام را كه اضلاع مثلث در شكل مغنى و ظلى و فروغ آندواند , همه را در سطح فلك اعظم انگارند . بر همان وضع و نسبت و محاذاتى كه در فلك خود با فلك اعظم دارند و ظاهر است كه تفاوتى در عمل پيش نمى آيد خواه عظيمه فوقانى را بر سطح تحتانى آوريم و خواه بالعكس چنانكه در درس دهم دانسته ايم .

خواجه طوسى در اول باب ششم زبده الهيئة ( ص ١٧ ط ١ ايران ) فرمايد :

آفتابرا فلكيست مركزش از مركز عالم خارج كه آنرا فلك خارج مركز گويند , و جرم آفتاب در وى نشانده چون نگين در انگشترى .

و شاه مير در شرح فارسى هيئت قوشچى دو متمم ياد شده را بر شكل دو نعلچه تعبير كرده است بدين عبارت : بعد از افراز فلك خارج از ممثل دو كره مختلف الثخن بر شكل دو نعلچه صحيح الاستداره باشد بانكه وسط ايشان غليظ باشد و طرفين آن رقيق شود تا ثخن آن نزد نقطه كه مقابل عايت غلظ باشد منتفى شود .

اين گونه تشبيهات در عبارات قوم بسيار است و براى ايفاى معنى در هر مقام