دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٣٣٨ - تشريح افلاك بر مبناى هيئت مجسمه

( ش ٣٦ ) . و در هيئت رياضى به مناطق افلاك عطارد اكتفاء مى شود كه مكرر گفته آمد .

فعلا در معرفت به هيئت افلاك كواكب متحيره به همين قدر اكتفا مى كنيم , و بيان هيئت مجسم افلاك قمر را آغاز مى كنيم , و پس از آن باز به تحرير برخى از مطالب در پيرامون متحيره مى پردازيم :

قمر هم مانند عطارد چهار فلك دارد بنامهاى حامل و تدوير و مايل و جوزهر . حامل و تدوير همانند كه در كواكب ديگر گفته ايم يعنى تدوير همان فلك مصمت خرد است كه در ثخن فلك حامل كه خارج مركز است مركوز است همچنانكه قرص خورشيد در ثخن خارج مركز خودش , و كوكب قمر بر اين فلك تدوير باشد چنانكه نگين در انگشترى . و فلك حامل در ثخن فلك مائل است هم بر آن گونه كه خارج مركز آفتاب در ثخن فلك ممثل خودش . پس تدوير قمر در حامل و حامل در مائل چنانست كه قرص آفتاب در خارج مركزش و خارج مركز در ممثلش .