دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٣٥٨ - افلاك كلى و جزئى

سوره مباركه كورت از تكوير شمس و انكدار نجوم آغاز شده است , تا به اذا السماء كشطت مى رسد و پس از آن به فلا اقسم بالخنس الجوار الكنس والليل اذا عسعس والصبح اذا تنفس . آنگاه كه آفتاب در هم پيچيده شود كه بى فروغ و كور گردد , و آنگاه كه ستارگان تيره و بى نور گردند قسم ياد نمى كنم بستارگان واپس شونده , رونده پنهان شونده .

خنس و كنس جمع خانس و كانس , مانند طلب و طالب اند . خنس عنه خنسا و خنوسا , از دو باب نصر و ضرب : سپس ماند از آن , و پنهان و پوشيده شده است . فخر رازى در مفاتيح گويد :

الخنوس الانقباض والاستخفاء , تقول خنس من بين القوم والنخنس , و فى الحديث الشيطان يوسوس الى العبد فاذا ذكر الله خنس أى انقبض , و لذلك سمى الخناس .

بالجملة اهل لغت خنوس را به انقباض و انخفاض و تاخر و استتار معنى كرده اند . و طبرسى در تفسير مجمع گويد :

اصل خنس و كنس ستر است . در حماسه آمده است ( حماسه ٢٣٠ ) : قال دراج حين طعن :

شدى على العصب ام كهمس *** ولا تهلك اذرع و ارؤس

مقطعات و رقاب خنس *** فانما نحن غداة الانحس