دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٣٠٥ - نسب دوائر با يكديگر

رأس گذرد , و در آنحال كوكبى و يا نقطه اى از فلك كه ارتفاع آن مطلوبست در سطح دائره منطقة البروج بود , در اين صورت دائره منطقة البروج و دائره اول السموت اعنى دائره مشرق و مغرب , و دائره ارتفاع باهم متحد شوند .

و همچنين ممكن است كه دائره ميل و دائره وسط السماء رؤيت و دائره ماره به اقطاب اربعه هر سه باهم متحد گردند , و بر اين قياس آنچه كه گفته نيامد .

فائده ديگر :

در درس چهل و پنج به اجمال , و در درس پنجاه و يك بتفصيل در هفت اقليم , و اعدل اقليمهاى هفتگانه سخن رفت , و اينكه غرض ما در اين فائده اين است كه فصل دوم مقالت دوازدهم طبيعيات شفاء ( ج ١ ص ٤٤٣ ٤٤٥ چاپ سنگى ايران ) در ذكر مزاج است , و شيخ در اعتدال امزجه مطابق اقتضاى آب و هوا و دگر اوضاع جغرافيائى هر اقليم بسيار بحث مفيد فرموده است كه برخى از آن اشارات را از قانون وى در درس چهل و پنج نقل كرده ايم . همانطور كه در درس ٤٥ گفته ايم اين مباحث و مطالب را در فهم كلمات حضرت وصى عليه السلام در خطبه ٢٣٢ نهج دخلى بسزا است كه سيد رضى فرمود :

( روى اليمانى عن احمد بن قتيبة عن عبدالله بن يزيد عن مالك بن دحية قال لا كنا عند اميرالمؤمنين على عليه السلام و قد ذكر عنده اختلاف الناس فقال : انما فرق بينهم مبادى طينهم , و ذلك انهم كانوا فلقة من سبخ ارض و عذبها , و حزن تربة و سهلها , و هم على حسب قرب ارضهم يتقاربون , و على قدر اختلافها يتفاوتون , فتام الرواء ناقص العقل , و ماد القامة قصير الهمة , و زاكى العمل قبيح المنظر , و قريب القعر بعيد السبر , و معروف الضريبة منكر الجليبة , و تائه القلب متفرق اللب , وطليق اللسان حديد الجنان ) .