روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤١٠

اگر نصّى نباشد بر اعيان ايشان،يا دلالت كه علم معجز باشد يا جارى مجرى آن هم مؤدّى بود به آن‌كه تكليف ما لا يطاق باشد،چون قبح اين مقرّر است در عقل لابد،چنان كه رسول-عليه السّلام-معيّن است از خداى به نصّ بر او و اظهار اعلام معجزات بر دست او اولى الأمر بايد چنين باشند [١]منصوص عليهم أو منصوب عليهم الأدلّة بالأعلام المعجزة،و الّا مؤدّى بود به اين فساد كه گفتيم.

طريقتى ديگر،و آن آن است كه:آن اجماع است كه اين امر متوجّه است بر اهل هر عصرى و اين مطّرد نباشد الّا بر قول آن‌كس كه گويد:هر زمانه از امامى مفترض الطّاعة خالى نباشد،و بر قول آن‌كس كه امامت به اختيار گويد و گويد:

الخلافة ثلاثون سنة مطّرد نبود.

طريقتى ديگر آن است كه:اگر آيت حمل كنند بر آنكه ايشان گفتند از علما و مفتيان،ائمّه ما-عليهم السّلام-داخل باشند در آن و بر قول و قاعدۀ ما آن‌كه ايشان گفتند خارج باشد از او،پس اين متّفق عليه است و آن مختلف فيه،و الأخذ بالاجماع و الاتّفاق اولى،در امّت كس نخواهد گفتن كه نه اين ائمّه هريكى از ايشان فاضل‌تر و عالم‌تر و جامع‌ترند خصال خير را از اهل هر عصر،پس اين آيت از اين هفت وجه دليل مى‌كند بر امامت اين ائمّه عليهم السّلام.

قوله: أَطِيعُوا اللّٰهَ ،حق‌تعالى گفت: أَطِيعُوا اللّٰهَ ،طاعت خداى داريد [٢]،خدايى كه شما را براى طاعت و ايمان آفريد،كه: وَ مٰا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلاّٰ لِيَعْبُدُونِ [٣]،نه طاعت [٤]خدايى كه شما را براى كفر و معصيت آفريد،بل كفر و معصيت در شما آفريد خداى [٥]كه به شما جز خير نخواهد و شر [٦]نخواهد. مٰا يُرِيدُ اللّٰهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَ لٰكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ [٧]... ، يُرِيدُ اللّٰهُ أَنْ يُخَفِّفَ عَنْكُمْ [٨]... ، يُرِيدُ اللّٰهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ [٩]... ، يُرِيدُ اللّٰهُ بِكُمُ الْيُسْرَ... [١٠]،طاعت رسول داريد [١١]،مشفق بر