روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٢٧ - ترجمه
أى إرادتي لهذا.
و بعضى دگر گفتند تقدير آن است [١]:يريد اللّه ما يريده [٢]للبيان لكم،و كذلك قوله: أُمِرْنٰا لِنُسْلِمَ [٣]... ،[و تقديره امرنا بما امرنا لنسلم] [٤]،و قول اوّل«أن»و ما بعده در جاى مفعول به باشد،و بر اين قول[مفعول] [٥]به محذوف باشد و«أن»و ما بعده در جاى مفعول له باشد.
وَ يَهْدِيَكُمْ ،و مىخواهد تا شما را راه نمايد و هدايت دهد به راهها و طرائق و سنن از شرع آنان كه پيش [٦]شما بودند.«هدى»متعدى بود به دو مفعول،و نيز با حرف جرّ به استعمال كنند [٧]،يقال:هديته الطّريق و هديته لكذا و إلى كذا،قال اللّه تعالى: اِهْدِنَا الصِّرٰاطَ الْمُسْتَقِيمَ [٨].و قال: اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي هَدٰانٰا لِهٰذٰا... [٩]و قال:
وَ اللّٰهُ يَهْدِي مَنْ يَشٰاءُ إِلىٰ صِرٰاطٍ مُسْتَقِيمٍ [١٠] ،و نيز مىخواهد تا توبۀ شما قبول كند و شما بر توبه باشيد [١١].و در آيت دليل است بر بطلان قول مجبّره كه خداى تعالى گفت:
من بيان مىخواهم،و ايشان گفتند:تلبيس ادلّه كند و خواهد،و گفت:من [١٢]خواهم كه بر توبه باشيد، [١٣][و ايشان گفتند:اصرار بر معصيت مىخواهد،و گفت:هدايت مىخواهم] [١٤]،و ايشان گفتند:ضلال مىخواهد،پس در اين يك آيت مختصر سه دليل است بر بطلان مذهب ايشان. وَ اللّٰهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ،و خداى تعالى دانا و محكم كار است.
وَ اللّٰهُ يُرِيدُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْكُمْ ،آن اراده كه لايق حكمت اوست به خود حواله كرد،و آن اراده كه لايق جهل و سفه تو است كه تو به خداى حواله كردى به تو حواله
[١] .تب+كه.
[٢] .لب،فق،مر:يرده.
[٣] .سورۀ انعام(٦)آيۀ ٧١.
[٥] [٤] .اساس:ندارد،با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٦] .مر+از.
[٧] .آج،تب:جر استعمال كنند،لب،فق:جرّا باستعمال كنند،مر:جرا با استعمال كنند.
[٨] .سورۀ فاتحة الكتاب(١)آيۀ ٦.
[٩] .سورۀ اعراف(٧)آيۀ ٤٣.
[١٠] .سورۀ نور(٢٤)آيۀ ٤٦.
[١٣] [١١] .آج،لب،فق:باشى/باشيد.
[١٢] .لب+مى.
[١٤] .اساس:ندارد،با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.