روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٨٨ - ترجمه

گفت:اين معنى برفت با ايشان يعنى إجلاء بنى النّضير از ديار و حصون خود يا [١]أذرعا [٢]و اريحا از ناحيۀ شام.

أَوْ نَلْعَنَهُمْ كَمٰا لَعَنّٰا أَصْحٰابَ السَّبْتِ ،يا لعنت كنيم ايشان را چنان كه اصحاب سبت را،و ايشان را با خوك و بوزنه [٣]كنيم و قصّۀ اصحاب السّبت به جاى خود بيايد-ان‌شاءاللّه.

وَ كٰانَ أَمْرُ اللّٰهِ مَفْعُولاً ،يعنى هر كارى [٤]كه خداى تعالى از افعال خود خواهد بباشد،و از افعال غير او بر سبيل اكراه و اجبار.

و وجهى دگر آن است:آن امر كه خداى كند بباشد،يعنى قوله:انما أمرنا [٥]لِشَيْءٍ إِذٰا أَرَدْنٰاهُ أَنْ نَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ [٦]،بر قول اوّل امر به معنى فعل باشد،من قولهم:أمره مستقيم و أمره صالح و به زبان[ما] [٧]كار باشد،و بر قول دوم امر قول باشد،أى قول القائل لمن هو دونه افعل با ارادۀ مأمور به.

إِنَّ اللّٰهَ لاٰ يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ مٰا دُونَ ذٰلِكَ لِمَنْ يَشٰاءُ ،فرّاء گفت:

«ان»مع الفعل در محلّ نصب است،و تقدير آن است كه:لا يغفر الشّرك.خداى -جلّ جلاله-در اين آيت خبر داد كه شرك نيامرزد،[و] [٨]ما دون شرك آن را كه خواهد بيامرزد.

عبد اللّه عمر گفت:سبب نزول آيت آن بود كه چون اين آيت آمد كه خداى تعالى مى‌گويد: قُلْ يٰا عِبٰادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلىٰ أَنْفُسِهِمْ ،الى قوله: إِنَّ اللّٰهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً [٩]،رسول-عليه السّلام-اين آيت بر منبر بخواند.مردى بر پاى خاست [١٠]و گفت:يا رسول اللّه و الشّرك،رسول چيزى نگفت.دگرباره بازگفت تا سه‌بار بازگفت كه:شرك نيز بيامرزد اى رسول اللّه،خداى تعالى اين آيت فرستاد