روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٤١ - ترجمه

وَ نُدْخِلْكُمْ مُدْخَلاً كَرِيماً ،عاصم و اهل مدينه خواندند:«مدخلا»به فتح الميم.و«مدخل»موضع دخول باشد،و باقى قرّاء خواندند:«مدخلا»به ضمّ ميم،و آن مصدر باشد و موضع باشد و مفعول باشد،و او را به جاى كريم بريم يعنى بهشت.

ابو سعيد خدرىّ و ابو هريره روايت كردند كه رسول-عليه السّلام-يك روز بر منبر گفت:به آن خداى كه جان من به امر اوست-سه‌بار و خاموش شد.مردم گريستن گرفتند ازآن‌كه ندانستند كه رسول-عليه السّلام-[آن] [١]سوگندان [٢]چرا ياد كرد،آنگه گفت:هيچ بنده [٣]نباشد كه او پنج نماز بگذارد و ماه رمضان روزه دارد و از كباير اجتناب كند و الّا درهاى بهشت بر او بگشايند چنان كه بر هم مى‌آيد.آنگه اين آيت بخواند: إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبٰائِرَ مٰا تُنْهَوْنَ عَنْهُ -الآية [٤].

وَ لاٰ تَتَمَنَّوْا مٰا فَضَّلَ اللّٰهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلىٰ بَعْضٍ -الآية،مفسّران گفتند:سبب نزول آيت آن بود كه زنان جمع شدند و رسولى كردند [٥]به رسول خداى-عزّ و جلّ- و گفتند:يا رسول اللّه!نه خداى تعالى خداى مردان است و زنان [٦]،و تو پيغامبرى به مردان و زنان!چرا خداى تعالى [٧]همه ذكر مردان مى‌كند و ذكر زنان نمى‌كند؟ما مى‌ترسيم كه نباد [٨]كه در ما خيرى نيست،يا ما خداى را به كار نه‌ايم!خداى تعالى اين آيت بفرستاد،و نيز قوله: إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِمٰاتِ [٩]،و قوله: أَنِّي لاٰ أُضِيعُ عَمَلَ عٰامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثىٰ [١٠]،و قوله: مَنْ عَمِلَ صٰالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثىٰ [١١].

بعضى دگر گفتند:سبب نزول آيت آن بود كه چون خداى تعالى آيت ميراث فرستاد و گفت: لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ [١٢]،يك مرد را دوچندان ميراث باشد كه يك [١٣]زن را.زنان گفتند:يا سبحان اللّه!چرا چنين باشد،ما اولى‌تريم كه نصيب ما