و للمنايا تربّي كلّ مرضعة و للخراب يجدّ النّاس بنيانا
و نشايد گفتن كه اين«لام»غرض باشد بر حقيقت،براى آن‌كه ارادۀ قبيح قبيح باشد،و از حكيم اين غرض فاسد نكو نبود.و دگر آن‌كه بر اين اصل لازم آيد كه كافر مطيع باشد خداى را كه او آن كرده است كه خداى از او خواست.بعضى مفسّران گفتند:آيت در مشركان آمد،و مقاتل و ضحّاك گفتند:آيت در بني قريظه و بنى النّضير آمده راوى خبر گويد كه،يكى رسول را سؤال كرد و گفت:

يا رسول اللّه!أىّ النّاس خير؟قال:من طال عمره و حسن عمله، از مردمان كه بهتر است اى رسول اللّه! گفت:آن‌كه عمرش دراز بود و عملش نكو بود.گفت:از مردمان كه بتر است [٣]؟ گفت:آن‌كه عمرش دراز بود و عملش بد بود.رسول-عليه السّلام-گفت:

السّعادة كلّ السّعادة طول العمر في طاعة اللّه ،نيك بختى و همۀ نيك بختى درازى عمر باشد در طاعت خداى و آن‌كه عمل او برعكس اين بود حال او برخلاف اين بود، چنان كه شاعر گويد:

چه خير است در دير ماندن كسى را كه چندان كه ماند زيادت كند[شرّ] [٤]
و عبد اللّه مسعود گفت:هيچ‌كس نباشد از برّ و فاجر الّا و مرگ او را بهتر بود، اگر برّ [٥]بود از مشقّت تكليف برهد،و اگر فاجر بود مردمان از بلاى او برهند،آنگه [٦]در حقّ برّ [٧]اين آيت برخواند: نُزُلاً مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ وَ مٰا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ لِلْأَبْرٰارِ [٨]،[و] [٩]در حقّ

[٢] [١] .تب+شعر.

[٣] .دب،مر،تب:بدتر است.

[٤] .اساس:ندارد،وز:شرم،با توجّه به دب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.

[٥] .مر:نيكوكار.

[٦] .دب+حق‌تعالى.

[٧] .مر:نيكوكاران.

[٨] .سورۀ آل عمران(٣)آيۀ ١٩٨.

[٩] .اساس:ندارد،با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.