نفرين كن به مرگ.و وجه معتمد كه به كلام عرب و كنايت و استعارت ايشان لايق است آن است كه گفتيم و عرف دليل آن مى‌كند،در [١]كلام ما همچنين آمد،چنان كه شاعر گفت:

خاموش باش و خشك فروپژمر و بمير
إِنَّ اللّٰهَ عَلِيمٌ بِذٰاتِ الصُّدُورِ ،خداى تعالى عالم است به آنچه در دلهاست،و «ذات الصّدور»،كنايت است از اسرارى كه در دل باشد كه اظهار نكرده باشند و بر زبان نرانده‌اند،لملازمتها القلوب و الصّدور.

عمرو بن مالك روايت كند عن أبى الجوزاء كه:او روزى ذكر اصحاب اهواء و آراء [٢]مى‌كرد،آنگه گفت:و اللّه كه اگر سراى من پر از قرده و خنازير باشد دوست‌تر [٣]از آن دارم كه يكى از ايشان در همسايگى من باشند،كه ايشان داخلند در اين آيت كه خداى مى‌گويد: هٰا أَنْتُمْ أُولاٰءِ تُحِبُّونَهُمْ وَ لاٰ يُحِبُّونَكُمْ -الآية.

إِنْ تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ ،آنگه حق‌تعالى وصف ايشان كرد به نفاق و آن‌كه ايشان در دل خلاف آن دارند كه اظهار مى‌كنند،و با شما كه مسلمانيد [٤]به غايت دشمنى و كينه دارند،تا اگر شما را حسنتى و خيرى و راحتى و فتحى و ظفرى و غنيمتى و روزى رسد،ايشان دژم و دلتنگ باشند.و اگر شما را نكبتى و آفتى و شكستى [٥]و قحطى و فرصت دشمنى و مانند اين رسد،شادمانه شوند. وَ إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا ،و اگر شما صبر كنيد [٦]بر كيد ايشان و بردبارى كنى-و الصّبر حبس النّفس على ما تكره-و پرهيزگارى كار بندى،كيد ايشان شما را هيچ زيان ندارد،چه آن كيد كيد ضعيفان است.

لاٰ يَضُرُّكُمْ ،قرّاء در اين لفظ خلاف [٧]كردند.نافع و ابن كثير و ابو عمرو و يعقوب خواندند:لا يضركم،به كسر«ضاد»و سكون«را»و تخفيف او [٨]من ضاره

[١] .همۀ نسخه‌بدلها:و در.

[٢] .اساس:او را،وز:و را،آج،لب،فق:و آل،مب،مر:ندارد،با توجّه به چاپ شعرانى(١٦٤/٣)تصحيح شد.

[٣] .مب،مر:دوستر.

[٤] .دب،آج،لب،فق:مسلمانانى.

[٥] .مب،مر:شكستگى.

[٦] .دب،آج،لب،فق:صبر كنى/صبر كنيد.

[٧] .اساس:خطاب،با توجّه به وز و ديگر نسخه‌بدلها تصحيح شد.

[٨] .دب:آن.