روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٨ - ترجمه

مجاهد گفت:نفقات كفّار خواست كه بر كارهاى دنياوى [١]صرف كنند،حق‌تعالى آن را مثل زد و تشبيه كرد به بادى كه در او صرّى باشد.

مفسّران خلاف كردند در معنى«صرّ».عبد اللّه عبّاس گفت:باد سموم باشد كه به حرارت و گرمى مردم را و حيوان را بكشد،و خداى تعالى جانّ را از آن آفريد.

ابن كيسان گفت: فِيهٰا صِرٌّ ،أى صوت و صرير،آن را آوازى باشد [٢].و بيشتر مفسّران گفتند: فِيهٰا صِرٌّ ،أي برد شديد.

أَصٰابَتْ حَرْثَ قَوْمٍ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ فَأَهْلَكَتْهُ ،به زرع و كشت [٣]قومى رسد كه ايشان بر خود ظلم كرده باشند به كفر و معاصى. فَأَهْلَكَتْهُ ،آن را هلاك كند،و براى آن تخصيص كرد حرث قومى ظالم را تا ايهام نيفگند [٤]كه خداى تعالى حرث كسى به باد هلاك كند كه نامستحق باشد،و اگرچه اين بر سبيل مثل است نه بر وجه تحقيق،يعنى چنان كه خداوند آن كشت،نوميد و خايب شود [٥]از آن اميد كه به آن دارد،هم چنين [٦]اين منفق كه نفقه نه در ره [٧]خداى كرده باشد به وقت انتفاع نوميد شود چنان كه او به وقت ارتفاع.

آنگه حق‌تعالى گفت تأكيد آن را: وَ مٰا ظَلَمَهُمُ اللّٰهُ ،تا كسى گمان نبرد كه خداى بر ايشان ظلم كرد به اين كه با ايشان كرد،بل [٨]ظلم ايشان كردند بر خود كه وضع شىء كردند نه به موضع خود،و نفقه نه در ره خداى كردند و آنجا كه خداى فرموده بود.

يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاٰ تَتَّخِذُوا بِطٰانَةً مِنْ دُونِكُمْ ،ابو امامه روايت كرد از رسول -عليه السّلام-كه او گفت:مراد به اين خوارجند.عبد اللّه عبّاس گفت:جماعتى مسلمانان با جهودان دوستى مى‌كردند به سبب قرابتى و حلفى كه از ميان ايشان بود و همسايگى،خداى نهى كرد ايشان را از آن و گفت:آنان را كه از شما نه‌اند و بر دين و ملّت و طريقۀ شما نيستند،ايشان را بطانت و دخلۀ خود مگيريد [٩].و«بطانت»