روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٥٤ - ترجمه
يُرْزَقُونَ ،ايشان را روزى مىدهند از ميوههاى [١]بهشت و آبهاى بهشت.
فَرِحِينَ ،شادمانهاند [٢]به آنچه خدا مىدهد ايشان را از فضل [٣]و نعمت.و نصب او بر حال است من قوله«يرزقون»،و ابن السّميقع خواند:«فارحين»و هما لغتان:كفارهين و فرهين،و حاذرين و حذرين. وَ يَسْتَبْشِرُونَ ،و شادمانه [٤]مىباشند، و اصل او از«بشره»است،براى آنكه آنكس كه شاد بود او را شادى بر بشره پيدا شود.
در معنى او خلاف كردند،بعضى گفتند معنى آن است كه:ايشان-يعنى شهيدان-خرّم باشند به آنان كه زنده مانده باشند از اقربا و دوستان،ايشان بر ايمان و طاعت مقيم باشند،و خداى ايشان را از احوال اينان خبر مىدهد و از طاعت و عبادت ايشان،و آنان شادمانه [٥]مىباشند.
قولى دگر آن است كه:خداى تعالى خبر دهد [٦]شهيدان را كه از خويشان و ياران شما فلان و فلان شهيد خواهند شدن،و ايشان نيز به اين كرامت و منزلت در شهادت برسند كه شما رسيدهاى [٧].ايشان [٨]اين بشنوند،شادمانه شوند.
سدّى گفت:شهيدان هروقت نامهاى به ايشان دهند كه فلان و فلان از خويشان و ياران شما [٩]در فلان وقت عنقريب با نزديك شما خواهند آمدن [١٠]،ايشان آن بشنوند و شادمانه [١١]شوند چنان كه مرد مسافر كه نامۀ دوستان و عزيزان خود بخواند و معلومش شود كه ايشان را عنقريب ملاقات خواهد بودن. أَلاّٰ [١٢]خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لاٰ هُمْ يَحْزَنُونَ ،أى يستبشرون بأن لا خوف عليهم و لا هم يحزنون،ايشان خرّم باشند [١٣]به آنكه اين گروه ماندگان را خوفى و اندوهى نخواهد بودن از آن وجوه كه برفت.
[١] .اساس و همۀ نسخه بدلها:ميوهاى/ميوههاى.
[٢] .مر،لب:شادمانند.
[٣] .مر+و رحمت.
[١١] [٥] [٤] .لب،مر:شادمان.
[٦] .مر+ايشان را يعنى.
[٧] .مر:رسيدهايد.
[٨] .مر+چون.
[٩] .اساس:شمان،با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[١٠] .دب:خواهند آمد.
[١٢] .اساس و همۀ نسخه بدلها بجز مر:ان لا.
[١٣] .آج،لب،فق:خرّم شوند.