فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٤ - بررسى فقهى اوراق نقدى آيت الله سيدكاظم حائرى
يعنى اى موءمنان!ربا مخوريد كه دايم سود بر سرمايه افزاييد تا چند برابر شود و از خدا بترسيد تا شايد رستگار شويد.
پس اضعاف مضاعفه (چند برابر گرفتن) فقط در رباى قرضى محقق مىشود.
٢ـ آيه:
{وَأَحلَّ اللّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ اَلْرِّبوا فَمْنَ جاءَهُ مَوْعِظَة مِنْ رِبِّهِ فَانتَهى فَلَهُ ما سَلَفَ وَأَمْرُهُ إلى َاللّه ِومََن ْعادَ فَأُوْلئكِ َأَصْحابُ النَّار ِهّمْ فِيْها خالِدُوْنَ ... يا أَيُّها الَّذِينَ آمَنّوا اتَّقُواللّهَ وَذَرُوْا مابَقِىَ مِنَ الرِّبوا إنْ كُنْتُمْ مُوءْمِنِينَ فَإنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوْا بِحَرْبٍ مِنَ اللّه ِوَرَسُوْلِهِ وَإنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رٍوءُوْسُ أَمْوالِكُمْ لاتَظْلِمٍوْنَ وَلاتُظْلَمُوْنَ وإنْ كانَ ذُوْ عَسْرَةٍ فَنًظِرَة إلى مَيْسَرَةٍ وَأنْ تَصَدَّقُوا خَيْر لَكُمْ إنْ كُنْنتُمْ تَعْلَمُوْنَ } (٤٧)؛ يعنى حال آن كه خداوند بيع را حلال و ربا را حرام كرده است، هر كس پس از رسيدن پند و اندرز خدا به او از اين عمل دست شويد، خدا از گذشته او درگذرد و عاقبت كار او با خدا باشد و كسانى كه از اين كار زشت دست نكشند، اهل جهنماند وهميشه در آن عذاب كشند ... اى موءمنان! از خدا بترسيد و اگر براستى موءمن هستيد، زيادى ربا را نگيريد. پس اگر ربا را ترك نكرديد، بدانيد كه به جنگ خدا و رسول او برخاستهايد و اگر از اين كار توبه كنيد، اصل مال، مال شماست و (در اين صورت) نه به كسى ستم كردهايد و نه كسى به شما ستم كرده است و اگر از (بدهكار) تنگدست طلب داريد، بدو مهلت دهيد تا توانگر شود و اگر بدهى تنگدست را بدو صدقه دهيد، براى شما بهتر است....
مقطع «وإن كان ذو عسرة فنظرة إلى ميسرة» در آيه بالا به روشنى به رباى قرضى نظر دارد (٤٨).افزون بر اين،دلالت دو روايت صحيح گذشته بر حرمت رباى معاملهاى در
(٤٧) سوره بقره،آيه ٢٧٥ـ٢٨٠.
(٤٨) آرى روايتى از مطلقات تحريم ربا وجود دارد كه ناظر بر رباى معاملهاى است و آن حديث دوم باب ٦ از ابواب ربا در جلد ١٢ وسائل ص٤٣٤ است كه سند آن تام و به صدوق مىرسد و در كتاب فقيه، ج٣، ح٧٩٣ سند آن به ابن يزيد باز مىگردد.