فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٣٩ - گفتگو (ابعاد فقهى امام خمينى(ره))
برنصب زعيم و رهبر در زمان غيبت نيز دلالت دارد، به اين تقريب كه: نصب زعيم درزمان غيبت فيض و لطف است، زيرا حفظ نظام درجوامع اسلامى و اجراى قوانين اسلام به ويژه قوانين اجتماعى و سياسى و بيان احكام اسلام و تطبيق كليات احكام برامور و حوادث واقعه، همه نيازمند حضور زعيم و رهبر است و بدون وى نظام به هرج و مرج مىانجامد و چون هر چه فيض و لطف است، برفيّاض على الاطلاق لازم است،پس تعيين و نصب زعيم از ناحيه خداوند متعال در زمان غيبت لازم و واجب است و از آن جا كه اين نصب نمىتواند در غير پيامبر(ص) و ائمه طاهرين(ع) به صورت «فردى» باشد، بلكه به صورت« عنوانى» است و يا به تعبير ديگر«نصب به وسيله تنصيص» نيست، بلكه «نصب به وسيله توصيف» است و اين «عنوان» و «وصف» ممكن است هميشه داراى مصاديق متعدد باشد، ازاين جهت مردم به وسيله اهل حلّ وعقد يعنى كارشناسان و خبرگان حكومت شناس، يكى از آن مصاديق متعدّده را كه حائز شرايط كامل است، تشخيص داده و كشف مىكنند، چنان كه از روايات معتبره و از جمله مقبوله عمربن حنظله (٤٠)استفاده مىشود كه ائمه هدى(ع) درزمان عدم دسترسى به امام معصوم(ع) فقيه جامع الشّرائط رامنصوب به حكومت فرموده اند و افراد حكومت شناس بايد درهرزمان اين مصداق را كشف و تشخيص و معرّفى نمايند و آنچه به عنوان اشكال گفته شده كه «دلالت روايات مذكوره برنصب فقها براى حكومت وولايت محّل اشكال است و حتى مقبوله عمربن حنظله برفرض اين كه مفاد آن نصب باشد ـ كه آن هم محّل اشكال است ـ بربيش از منصب قضاوت دلالت ندارد» اشكالى غير وارد و ادّعايى بلاوجه است كه ردّ و نقد آن موكول به محّل خود و كتب مفصّله است، لكن اجمالا بايد اشاره كرد كه اگر مقبوله عمربن
(٤٠) اصول كافى،ج١،ص٧٦،ح١٠.