ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٨٥ - سرزمين حجاز پيش از بعثت پيامبر اكرم ( ص )

همهء برهنگان را مى پوشاند . كشش و امتداد اين دشتهاى پهناور فراتر از خيال و ما فوق اندازه گيرىهاى تصور است . اين صحراهاى گسترده با آن ريگهاى پيچاپيچ و برآمدگيها و دره‌هاى پراكنده و كوههاى خشك و كم ارتفاع و بيابانهاى آتشزا و شعله ورش ، هنوز اولين دورانهاى تكون خود را مى گذراند .
اين سرزمين با اين كه سه دريا آنرا احاطه كرده است از گرمترين نقاط دنيا و بىرطوبتترين آنها است . فقط گاهگاهى در بعضى از نقاط اين بيابانها بارانى مى آيد و مختصر طراوتى بر آنها مى بخشد ، ولى طولى نمى كشد كه بادهاى سمآگين كه بدترين بادها است در همهء آن دشت و بيابانها وزيدن مى گيرد و هر گونه اثر رطوبت و طراوت را از بين مى برد و گاهى هم بساط زندگى زندگان را برمى چيند و براه خود مى رود و در آن هنگام كه امواجى از نسيم صبا از طرف شرق سراغ آن بيابانها را مى گيرد ، شعراى چادرنشين چونان انسانهائى كه عطرهاى بهشتى بر مشامشان برسد ، به سرودن شعر مى پردازند .
اما چشمه سارهاى اين سرزمين - مى توان گفت : حتى يك چشمه سار دائم الجريان در اين سرزمين شگفتانگيز پيدا نمى شود ، فقط گاهى سيلهائى انبوه بسبب ريزش بارانهاى تند در بعضى از نقاط آن ، از دره‌ها بجريان مى فتد كه مردم آن بيابانها با چاره جوئىها و تلاش سدهائى ابتدائى مى سازند كه آن آبها را تا مدتى نگهدارى نمايند .
اما جانوران اين سرزمين - شباهتى با جانوران ديگر نقاط روى زمين ندارند . خداوند براى آنان ساق پاى بلندى داده است كه بتوانند در مسافتهاى بسيار طولانى بدون اين كه در پهنهء بيابانهاى بىآب و علف گم شوند ، حركت كنند .
براى بعضى از آن جانوران سمهاى دائره اى داده است كه ساقهاى آنان در ريگها فرو نرود . براى آن جانوران قدرت تحمل و شكيبائى مطابق سرزمين زيستشان كه سنگلاخ و ناهنجار و داراى راههاى هولناكست بخشيده است .
خداوند متعال اين حيوانها را با مقاومت در مقابل تشنگى و گرماى سوزان