ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٨٧ - سرزمين حجاز پيش از بعثت پيامبر اكرم ( ص )

بيابانهاى يكنواخت و بىآب و گياه و در درون انسانهائى كه از معيشت معمولى برخوردارند پرورده مى شود نه در درون بينوايان از حيات بيخبر و زجر كشيدگان صحراهاى سوزان . و نمى توان در بارهء بعضى از آباديهاى اين جزيره در آن زمان حساب كرد ، زيرا آن آباديها اندكى در مقابل اندكتر و سختى در برابر سختتر بوده است . با اين حال ، خود آن آباديها هم تسليم فضاى عمومى آن صحراى سوزان و خشونت پناهگاه حيات و طغيان فقر و تنگدستى و دورى مسافتها و گسيخته شدن از امكانات ساير نقاط دنيا بوده است ، مگر در بعضى از اراضى طائف و مدينه كه يك ثروت و تمكن نسبى وجود داشت . امامكه - خانه اى براى بتها اهل مكه - بازرگانانى كه معيار و ملاك زندگى در نظر آنان گرفتن روح است در برابر دينار يك تيرگى شكنجه زا از زندگى ، در جهنمى از ريگها ، در ملالتى كشنده و در يأسى از فرداى مبهم . اينست جزيرة العرب .
انسان اين سرزمين آيا شگفتانگيز نيست كه در چنين سرزمينى انسانى وجود داشته باشد ، در حالى كه در همسايگان اين سرزمين فراوانى مواد معيشت و سيراب شدن و تغذيه و پوشاك و ديگر وسايل زندگى بطور فراوان وجود داشته است . وجود انسانى در چنين سرزمين كه حاضر نيست وطنى جز آن براى خود انتخاب كند ، معجزهء سرگذشت آن است ، يعنى معجزهء صحراى جزيره پيش از بعثت پيامبر اسلام .
ولى چيست ارزش همهء منابع زمين كه خيرات بيرون بريزد چيست ارزش جلگه‌هاى زيبا و پر نعمت كه با سبزىها و طراوتها بدرخشد چيست ارزش ثروت همهء دنيا كه در يك شهر جمع شود چيست ارزش رطوبتهاى شبانگاهى و شبنمهاى صبحگاهى و نفسهاى حيات بخش نسيم صبا چيست آن ارزش بدنها كه با وسائل خوشايند زندگى با رفاه و لذتبار در زمينى كه عسل و شير در جريان باشد پرورده شود