ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٨١ - رضايتها بطور طبيعى مانع از پيشرفت بسوى استقلال و آزادى شخصيت بوده است
چيست پس از تحقيق معلوم شد كار او دباغى و كارگاهش دباغخانه است .
او را بهمان كارگاهش بردند و فورا بحال عادى خود برگشت و بكار خود مشغول شد . ٥ - رضايت جاهل بر احساس آزادى ناشى از نفهميدن واقعيات حيات كه به احساس « هر چه مى خواهم ميكنم و هيچ اصل و قانونى نمى تواند دست و پاى مرا ببندد . ٦ - رضايت به تخدير و از بين بردن هشياريها كه هر لحظه اش مى تواند مقدمهء بسيار شايسته اى براى ورود بر هدف اعلاى زندگى باشد . و بطور كلى رضايت به » حيات طبيعى محض « با در نظر گرفتن آن همه معماهاى رنج آور كه در مبحث پيشين مطرح نموديم . پس از بررسى دو مقدمه براى شناخت » حيات طبيعى محض و مختصات آن ، مى رسيم به طرح و بررسى « حيات معقول » . اولا اين نكته را ناگفته نمى گذريم كه بحث و تحقيق در بارهء پديدهء « حيات » نه از امروز شروع مى شود و نه با اين مباحثى كه ما طرح مى كنيم ، ختم مى گردد . نه هرگز ، زيرا حقيقت اينست كه پيش از ما و در همين دوران معاصر نيز هزاران متفكر اين پديدهء با اهميت را از ديدگاههاى بسيار گوناگون و كاملا جدى با دو روش تحليل و تركيب مورد كاوش و تحقيق قرار دادهاند و در اين راه به موفقيتهاى بسيار چشمگير نيز نائل آمدهاند و ما بنوبت خود درودهاى فراوان بآنان مى فرستيم و پيشرفت همهء صاحبنظران را در اين تكاپوى مقدس آرزو مى نمائيم . و نيز مى دانيم كه نتايج فكرى و تجربى اين صاحبنظران با قطع نظر از دخالت اصول پيش ساخته اى كه ذهن بعضى از آنان را در نتيجه گيرى بطور نا ملموس توجيه مى نمايد ، بسيار با ارزش بوده و واقعا از عوامل مهم پيشرفت در علوم انسانى بوده است .
حتى همين بحث « حيات معقول » را كه هم اكنون ما مورد بررسى قرار مى دهيم ، در تحقيقات انسان شناسانى كه در بارهء همه ابعاد حيات انسانى انديشيدهاند ، با اشكال مختلف مى بينيم . آنچه كه بعقيدهء ما امروزه ضرورت حياتى دارد ، اينست كه بحث و بررسى از « حيات معقول » را بار ديگر تا آنجا