ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٢٧ - گروه دوم

در سورهء فاطر در آيهء ٢٧ و ٢٨ بوجود آمدن خشيت و تعظيم مقام ربوبى را در نتيجهء شناخت و تحصيل علم به آيات خداوندى تذكر مى دهد . در چند مورد از آيات قرآنى نتيجهء نظر در جريان نظمى كه عدم را بوجود يا عدم نماها را وارد وجود مى نمايد لزوم اعتقاد به معاد معرفى مى فرمايد . از آن جمله ( وَالَّذِي نَزَّلَ مِنَ السَّماءِ ماءً بِقَدَرٍ فَأَنْشَرْنا بِه بَلْدَةً مَيْتاً كَذلِكَ تُخْرَجُونَ ) [١] گروه دوم - آياتى هستند كه دستور و تحريك به نظاره و بررسى و دقت و نظر دقيق به آيات متجلى در جهان هستى را براى لزوم تعقل بيان مى فرمايد . و در بعضى از آن آيات مى فرمايد كسانى از اين آيات و نظم باشكوه هستى برخوردار ميشوند ، كه داراى عقول سليم ( الباب ) مى باشند . اين آيات در قرآن مجيد فراوان آمده است .
بعنوان نمونه - ( إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلافِ اللَّيْلِ وَالنَّهارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِما يَنْفَعُ النَّاسَ وَما أَنْزَلَ الله مِنَ السَّماءِ مِنْ ماءٍ فَأَحْيا بِه الأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها وَبَثَّ فِيها مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّياحِ وَالسَّحابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّماءِ وَالأَرْضِ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ) [٢] ( قطعا در آفرينش آسمانها و زمين و تعاقب شب و روز و كشتى كه در دريا به سود مردم در جريان است و در آن آبى كه خداوند از آسمان مى فرستد و زمين را بعد از مرگش احياء مى كند ، و از هر جنبنده اى كه خداوند در روى زمين منتشر نموده است ، و گردانيدن بادها و ابرى كه ميان آسمان و زمين مسخر امر خداونديست آياتيست براى مردمى كه تعقل مى كنند . ) ( إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلافِ اللَّيْلِ وَالنَّهارِ لَآياتٍ لأُولِي الأَلْبابِ . الَّذِينَ يَذْكُرُونَ الله قِياماً وَقُعُوداً وَعَلى جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَالأَرْضِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا سُبْحانَكَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ ) [٣] ( در آفرينش آسمانها و زمين و تعاقب شب و روز آياتى است براى كسانى كه داراى عقول هستند .

[١] الزخرف آيهء ١١ .
[٢] البقرة آيهء ١٦٤ .
[٣] آل عمران آيهء ١٩٠ و ١٩١ .