را كه در شناخت عوامل پيشرفت بشرى بررسى مى كنيم ، اين جمله را مى بينيم كه مغزهاى قدرتمند بشرى است كه اين همه پيشرفت در علوم و صنايع را نصيب او ساخته است ، ولى متأسفانه كمتر كسى به اين حقيقت اشاره مى كند كه : چه با عظمت است آن احساس شريف مسئوليت و تكليف كه موجب فعاليت و تلاش مغزهاى بزرگ بشرى در راه پيشرفت گشته است .
مثال دوم - ايثار يكى از اصيلترين ارزشهاى اخلاقى است . شناخت علمى ماهيت اين موضوع ارزشى روشنتر از آنست كه نياز به تفصيل داشته باشد . هر كسى كه در مصالح زندگى ، ديگرى يا ديگران را بر خويشتن مقدم بدارد ، چنين شخصى ايثار نموده است . اين يك تعريف كلى است كه براى شناسايى علمى ايثار لازم و كافى است . و يا حد اقل چنين تعريفى كمتر از آن تعريفات كه در بارهء همهء موضوعهاى علمى بيان مى شود نمى باشد . حال مى توانيم علل بوجود آمدن اين حالت را از ديدگاه علمى بررسى نماييم ، مى بينيم اگر كسى به ارزش واقعى جان انسانها آگاه گشت و عظمت نوعدوستى و احياى يك انسان را به خوبى درك كرد ، و از طرف ديگر انبساط فوق لذايذ معمولى را در ايثار دريافت نمود ، اين عوامل مانند يك علت طبيعى موجب بوجود آمدن صفت ايثار در انسان مى گردد ، و اگر اين عوامل نباشد محال است آن صفت شريف در انسان تحقق پيدا كند ، همان گونه كه اگر عوامل بوجود آورندهء يك موجود جمع نشود تحقق يافتن آن محال است . و بدين ترتيب همهء آن مجارى علمى كه موضوعات علمى ديگر در آن قرار مى گيرند ، همهء حقايق ارزشى نيز در همان مجارى قرار گرفته و قابل بررسى و تحقيقات علمى مى باشند .
اين تحليل و تركيب علمى در امور ضد ارزشى مانند دروغ و خيانت و جنايت و بدخواهى و ماكياولىگرى و خود خواهى و لذت گرايى و سود پرستى نيز قابل عمل مى باشند . به اين معنى كه ما مى توانيم دروغ و خيانت و جنايت و ديگر امور ضد ارزشى را كاملا تعريف و توصيف علمى نماييم ، و همچنين مى توانيم در بارهء عوامل و شرايط و مقتضيات بوجود آمدن اين امور و همچنين موانع بوجود آمدن آنها بررسىهاى كاملا علمى داشته باشيم . بهترين دليل امكان بررسىهاى علمى در بارهء اين امور و امثال